Art. 194 ustawy o odpadach przewiduje kary od 1 000 zł do 1 000 000 zł za brak wpisu do BDO i błędną ewidencję odpadów. Podstawą są art. 194 ust. 1 pkt 5, 5a i 5b w zw. z ust. 3 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1328), a karę nakłada w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
Czego dotyczy art. 194 i kogo obejmuje?
Art. 194 ustawy o odpadach określa, za jakie naruszenia wojewódzki inspektor ochrony środowiska (WIOŚ) wymierza administracyjną karę pieniężną. Ten artykuł omawia punkty, które dotyczą wpisu do rejestru BDO, numeru BDO na dokumentach i ewidencji odpadów. Dla czynów z poniższej tabeli kara wynosi od 1 000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach).
| Czyn | Podstawa | Kogo dotyczy |
|---|---|---|
| Prowadzenie działalności objętej art. 50 ust. 1 bez wymaganego wpisu do rejestru BDO | art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 | podmiot obowiązany do wpisu do rejestru BDO |
| Pominięcie numeru rejestrowego BDO na dokumencie | art. 194 ust. 1 pkt 5a w zw. z ust. 3, w zw. z art. 63 | podmiot obowiązany do umieszczania numeru BDO na dokumentach, także gdy ma wpis |
| Nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym | art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 | podmiot obowiązany do ewidencji (art. 66 ust. 1-3), niezwolniony z niej na podstawie art. 66 ust. 4 |
Co grozi za brak wpisu do rejestru BDO?
Kara z pkt 5 grozi podmiotowi, który wykonuje działalność objętą ustawowym obowiązkiem wpisu do BDO (obejmuje on m.in. wytwarzanie odpadów i wprowadzanie produktów w opakowaniach), a dla tego zakresu działalności nie ma wymaganego wpisu w chwili stwierdzenia naruszenia. Dotyczy to także firmy, która wpis ma, ale faktycznie prowadzona działalność wykroczyła poza zakres objęty wpisem.
Ważny wyjątek: sam nieaktualny wpis, czyli niezłożenie wniosku o zmianę wpisu (na przykład po zmianie adresu) przy niezmienionym zakresie działalności, nie mieści się w art. 194 ust. 1 pkt 5. W takim przypadku właściwy jest art. 179 ustawy o odpadach, który przewiduje karę aresztu albo grzywny. Szczegóły omawiamy w poradniku Co grozi za nieaktualny wpis w BDO.
Czy brak numeru BDO na dokumentach też jest karany?
Pkt 5a to odrębny czyn, a nie wariant braku wpisu. Dotyczy podmiotu, który podlega obowiązkowi z art. 63 ustawy o odpadach i faktycznie pominął numer rejestrowy na dokumencie objętym tym obowiązkiem. Kara może spotkać także firmę z ważnym wpisem w rejestrze.
Kiedy błędna ewidencja odpadów kończy się karą?
Pkt 5b obejmuje nieprowadzenie ewidencji, prowadzenie jej nieterminowo oraz prowadzenie jej niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Podmiot musi być obowiązany do ewidencji na podstawie art. 66 ust. 1-3 i nie może być z niej zwolniony na podstawie art. 66 ust. 4. Przy prowadzeniu ewidencji pomaga właściwy dobór kodu odpadu, o czym piszemy w poradniku jak dobrać kod odpadu.
Nie każde uchybienie wokół ewidencji kończy się karą z art. 194. Za brak potwierdzenia z BDO w transporcie, nieprzechowywanie dokumentów i niewprowadzenie danych po awarii przewidziana jest grzywna z art. 180, a za niezłożenie rocznego sprawozdania grzywna z art. 180a. Obowiązki sprawozdawcze dla opakowań opisujemy w materiale o sprawozdaniu opakowaniowym BDO.
Czy ust. 2 to przepis karny?
Art. 194 ust. 2 ustawy o odpadach nie jest przepisem karnym. To klauzula wyłączająca, która odsyła do art. 293 Prawa ochrony środowiska: gdy za dane naruszenie może być ustalona opłata podwyższona z tego artykułu, kara z ust. 1 nie jest wymierzana. Dlatego ust. 2 nie wolno podawać jako podstawy kary za brak rejestracji ani za spóźnione sprawozdanie, niezależnie od kwoty, jaka pojawia się w piśmie czy w sieci.
Jak sprawdzić swoją firmę?
Przykład pierwszy: firma ma wpis w BDO obejmujący wytwarzanie odpadów, a po pewnym czasie zaczyna prowadzić działalność spoza zakresu wpisu i nie rozszerza go. Taka sytuacja może zostać oceniona jako działalność bez wymaganego wpisu w tym zakresie (pkt 5). Przykład drugi: firma zmieniła adres i nie złożyła wniosku o zmianę wpisu, a zakres jej działalności jest ten sam. Tu nie stosuje się art. 194 ust. 1 pkt 5, lecz art. 179.
Co zrobić teraz:
1. Przed kontrolą warto sprawdzić w rejestrze BDO, czy wpis obejmuje wszystko, co firma faktycznie robi z odpadami.
2. Warto zweryfikować na dokumentach objętych art. 63, czy widnieje na nich numer rejestrowy BDO.
3. Warto sprawdzić w ewidencji odpadów, czy wpisy są prowadzone terminowo i zgadzają się ze stanem rzeczywistym.
4. Gdy w piśmie z kontroli pojawia się art. 194 ust. 2, trzeba pamiętać, że ten ustęp nie jest przepisem karnym.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) – art. 50, 63, 66, 179, 180, 180a i 194.
- Prawo ochrony środowiska – art. 293, do którego odsyła art. 194 ust. 2.
Stan prawny na: 2026-11-01
Jak możemy pomóc
Jeśli nie masz pewności, czy Twoja firma ma komplet wpisów i dokumentów w BDO, możemy sprawdzić zakres wpisu i przygotować wymagane sprawozdania, żeby nie dopuścić do uchybień wokół ewidencji. Zobacz usługę: Sprawozdanie odpadowe.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka kara grozi za nieprawidłową ewidencję odpadów?
Nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega administracyjnej karze pieniężnej od 1 000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach). Karę wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
Czy odesłanie do opłaty podwyższonej oznacza dodatkową karę?
Nie. Art. 194 ust. 2 ustawy o odpadach jest klauzulą wyłączającą, a nie przepisem karnym. Odsyła do art. 293 Prawa ochrony środowiska i nie może być podstawą kary za brak rejestracji ani za spóźnione sprawozdanie.
Jakie sytuacje trzeba ocenić osobno?
Sam nieaktualny wpis przy niezmienionym zakresie działalności podlega art. 179 ustawy o odpadach, a nie art. 194 ust. 1 pkt 5. Brak potwierdzenia z BDO w transporcie, nieprzechowywanie dokumentów i niewprowadzenie danych po awarii to grzywna z art. 180, a niezłożenie rocznego sprawozdania to grzywna z art. 180a. Kara z pkt 5a za pominięty numer BDO może spotkać także firmę, która ma ważny wpis.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
