Gdy do odpadu pasują dwa kody, a jeden oznacza odpad niebezpieczny, z definicji w art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach wynika, że o odpadzie niebezpiecznym przesądza obecność co najmniej jednej właściwości niebezpiecznej. Katalog kodów określa minister właściwy do spraw klimatu (art. 4 ust. 3), a niższą klasyfikację wolno przyjąć, gdy posiadacz odpadów wykaże brak tych właściwości (art. 7 ust. 1).
Jak klasyfikuje się odpad według ustawy o odpadach?
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) odpady klasyfikuje się przez zaliczenie ich do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów. Ustawa każe przy tym uwzględnić trzy elementy: źródło powstawania odpadu, jego właściwości powodujące, że jest niebezpieczny, oraz składniki, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może czynić odpad niebezpiecznym.
Właściwości niebezpieczne wskazują rozporządzenie Komisji (UE) nr 1357/2014 i rozporządzenie Rady (UE) 2017/997 oraz przepisy wydane na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy. Wykaz składników określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 4 ust. 2).
Katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje oraz ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu, wydane na podstawie art. 4 ust. 3. Treść katalogu i ewentualne reguły wyboru między poszczególnymi kodami warto zweryfikować bezpośrednio w tym rozporządzeniu. Praktyczne wskazówki znajdziesz w poradniku jak dobrać kod odpadu.
Który z dwóch kodów wybrać, gdy jeden oznacza odpad niebezpieczny?
Według art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach odpady niebezpieczne to odpady wykazujące co najmniej jedną właściwość niebezpieczną. Właściwości te oraz warunki uznania odpadu za niebezpieczny (z wyjątkiem właściwości zakaźnych) określają rozporządzenia (UE) nr 1357/2014 i 2017/997. Warunki uznania za zakaźne wynikają z rozporządzenia krajowego wydanego na podstawie art. 3 ust. 5.
Art. 3 ust. 4a stanowi, że odpadami innymi niż niebezpieczne są odpady inne niż określone w ust. 4.
W praktyce oznacza to, że gdy jeden z pasujących kodów dotyczy odpadu niebezpiecznego, trzeba ocenić, czy Twój odpad ma choć jedną właściwość niebezpieczną. Jeśli ją ma, mieści się w definicji z art. 3 ust. 4, więc właściwy jest kod odpadu niebezpiecznego. To wniosek z tych przepisów, a nie odrębna reguła wyboru kodu.
Czego nie wolno robić, żeby „zmienić” kod?
Art. 5 ustawy o odpadach zakazuje zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na inne niż niebezpieczne przez rozcieńczanie lub mieszanie. Chodzi o mieszanie ze sobą albo z innymi odpadami, substancjami lub materiałami, które prowadzi do obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych poniżej poziomu określonego dla odpadów niebezpiecznych.
Art. 7 ust. 1 dopuszcza zmianę klasyfikacji tylko wtedy, gdy posiadacz odpadów wykaże, że odpad nie ma właściwości niebezpiecznych z rozporządzeń (UE) nr 1357/2014 i 2017/997. Dla odpadów o właściwościach zakaźnych musi też wykazać, że nie spełniają warunków uznania za zakaźne, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5.
Kto rozstrzyga, który kod wybrać?
Ustawa o odpadach rozdziela tu role. Minister właściwy do spraw klimatu określa katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych (art. 4 ust. 3). Właściwości niebezpieczne definiują rozporządzenia UE (art. 3 ust. 4). Natomiast według art. 7 ust. 1 to posiadacz odpadów musi wykazać brak właściwości niebezpiecznych, jeśli chce uznać odpad za inny niż niebezpieczny.
W praktyce oznacza to, że firma prowadząca ewidencję w BDO sama odpowiada za uzasadnienie niższej klasyfikacji, a o kodzie niebezpiecznym przesądza obecność właściwości niebezpiecznej, nie preferencja posiadacza. Wniosek ten dotyczy zmiany klasyfikacji odpadu niebezpiecznego, nie ogólnego trybu wyboru kodu.
Art. 7 ust. 1 nie opisuje formy ani trybu „wykazania”, więc ustawa nie wskazuje ani sposobu dokumentowania, ani organu, który to ocenia. Zanim wpiszesz do ewidencji kod odpadu innego niż niebezpieczny, warto sprawdzić, czy masz dokumenty potwierdzające brak właściwości niebezpiecznych z rozporządzeń (UE) nr 1357/2014 i 2017/997. Zasady sprawozdawczości opisuje artykuł o sprawozdaniu odpadowym w BDO.
Jak to wygląda krok po kroku?
| Krok | Co robisz | Podstawa |
|---|---|---|
| 1 | Ustalasz źródło powstawania odpadu i porównujesz je z katalogiem | art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 3 |
| 2 | Sprawdzasz, czy odpad ma właściwości niebezpieczne | art. 3 ust. 4; art. 4 ust. 1 pkt 2 |
| 3 | Sprawdzasz składniki z załącznika nr 4 i wartości graniczne stężeń | art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 2 |
| 4 | Nie obniżasz klasyfikacji przez mieszanie lub rozcieńczanie | art. 5 |
| 5 | Zmieniasz klasyfikację tylko po wykazaniu braku właściwości niebezpiecznych | art. 7 ust. 1 |
Przykład decyzyjny
Przedsiębiorca ma odpad, który pasuje do dwóch kodów: jeden oznacza odpad niebezpieczny, drugi odpad inny niż niebezpieczny. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach sprawdza, czy odpad ma choć jedną właściwość z rozporządzeń (UE) nr 1357/2014 i 2017/997. Jeśli tak, wybiera kod odpadu niebezpiecznego. Jeśli chce uznać go za inny niż niebezpieczny, musi to wykazać zgodnie z art. 7 ust. 1, a nie osiągać przez rozcieńczenie (art. 5). Podobne pytania pojawiają się w innych branżach, np. w warsztacie samochodowym.
Stan prawny na: 2026-11-01
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy odpad z przewagą substancji niebezpiecznych może stać się „zwykły” po zmieszaniu?
Nie na podstawie mieszania: art. 5 ustawy o odpadach zakazuje zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych przez rozcieńczanie lub mieszanie, które obniża początkowe stężenie substancji niebezpiecznych poniżej poziomu określonego dla odpadów niebezpiecznych. Zmiana jest możliwa w trybie art. 7 ust. 1, czyli po wykazaniu braku właściwości niebezpiecznych przez posiadacza. Więcej o kodach w artykule jak dobrać kod odpadu.
Co z odpadami o właściwościach zakaźnych?
Według art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach warunki uznania za zakaźne określa rozporządzenie krajowe wydane na podstawie art. 3 ust. 5, a nie rozporządzenia UE. Przy zmianie klasyfikacji art. 7 ust. 1 wymaga wykazania także, że odpad nie spełnia tych warunków. Szczegóły tego rozporządzenia warto zweryfikować w jego tekście; o obowiązkach transportu pisze artykuł BDO dla firmy transportowej.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
