Przystąpienie do organizacji odzysku: jakie obowiązki zostają po stronie firmy?

Nie wszystkie: umowa z organizacją odzysku przenosi na nią recykling opakowań, ale firma nadal przekazuje dane i odpowiada za produkty, których nie zgłosiła.

Obowiązek recyklingu z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi przechodzi na organizację odzysku opakowań wyłącznie na podstawie pisemnej umowy pod rygorem nieważności, obejmującej całą masę danego rodzaju opakowań za dany rok, i pod warunkiem przekazania jej wszystkich niezbędnych danych (art. 17 ust. 2 i 4–8). Jeśli firma nie przekaże danych o części wprowadzonych produktów, obowiązek opłaty produktowej za te produkty zostaje po jej stronie mimo umowy (art. 17 ust. 6).

Ten tekst dotyczy przede wszystkim firm wprowadzających produkty w opakowaniach. Dla sprzętu elektrycznego i elektronicznego zasady są inne, dlatego osobny fragment poniżej opisuje, których obowiązków nie da się przekazać.

Co przejmuje organizacja odzysku, a co zostaje po stronie firmy?

W praktyce umowa z organizacją odzysku odciąża firmę z samego recyklingu, ale nie zdejmuje z niej obowiązku rzetelnego raportowania danych o tym, co faktycznie wprowadziła do obrotu.

Jak przystąpić do organizacji odzysku krok po kroku?

1. Zawrzyj umowę na piśmie. Umowa pod rygorem nieważności musi być pisemna i obejmować całą masę danego rodzaju opakowań za dany rok (art. 17 ust. 2 i 4–8 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Umowa na część masy danego rodzaju opakowań nie spełnia tego warunku.

2. Przekaż organizacji dane o wszystkich produktach. Chodzi o informacje o wszystkich produktach w opakowaniach wprowadzonych do obrotu w danym roku kalendarzowym oraz o produktach stanowiących podstawę do obliczenia poziomu recyklingu zgodnie z art. 20 ust. 2 lub 3 (art. 17 ust. 5 tej ustawy).

3. Przekaż dane do rocznego sprawozdania. Przedsiębiorca zlecający sporządzenie rocznego sprawozdania przekazuje organizacji odzysku opakowań wszelkie dane niezbędne do jego prawidłowego sporządzenia (art. 45 ust. 4 tej ustawy). Sprawozdanie o produktach i opakowaniach składa wtedy organizacja, a nie firma (art. 73 ust. 1, art. 74 i 74a ustawy o odpadach).

4. Zachowaj umowę. Firma i organizacja przechowują umowę przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym umowa przestała obowiązywać (art. 17 ust. 8 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

5. Pilnuj sytuacji organizacji. Jeśli otwarto jej likwidację albo ogłoszono upadłość, obowiązek wraca do firmy w odniesieniu do opakowań wprowadzonych od 1 stycznia bieżącego roku kalendarzowego (art. 33 tej ustawy) – trzeba wtedy ustalić, kto realizuje recykling tej masy.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Dane przekazane tylko o części produktów. Umowa nie chroni przed opłatą produktową za te produkty, o których firma nie poinformowała organizacji, a które wprowadziła do obrotu w roku stanowiącym podstawę do obliczenia poziomu recyklingu zgodnie z art. 20 ust. 2 lub 3 (art. 17 ust. 6).

Likwidacja lub upadłość organizacji odzysku. Obowiązek wraca do wprowadzającego dla opakowań wprowadzonych od 1 stycznia bieżącego roku kalendarzowego (art. 33).

Wpis do rejestru BDO. To osobna kwestia niż umowa z organizacją. Obowiązek wniosku o wpis wynika z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach i obejmuje m.in. podmioty wprowadzające do obrotu produkty i opakowania. Wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu – niezwłocznie (art. 50 ust. 2). Wyjątki od obowiązku opisuje art. 51: dotyczy on kategorii wpisywanych z urzędu (ust. 1) i kategorii ustawowo zwolnionych (ust. 2). Zakres zależy od rodzaju działalności, więc przeczytaj też, czym jest BDO i jak działa organizacja odzysku w rejestrze BDO.

Sprawozdanie o odpadach. Sprawozdanie o produktach i opakowaniach (art. 73) to inny typ sprawozdania niż sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami (art. 75). To drugie obejmuje wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66). Jeśli prowadzisz taką działalność, zobacz BDO dla wytwórców odpadów.

Których obowiązków dotyczących sprzętu elektrycznego nie przekażesz organizacji?

Wykonywanie obowiązków za pośrednictwem organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego nie zwalnia wprowadzającego sprzęt z odpowiedzialności za ich realizację (art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Wprowadzający sprzęt w rozumieniu art. 4 pkt 20 tej ustawy wykonuje sam następujące obowiązki (art. 11 ust. 1):

Pozostałe obowiązki, m.in. organizacja i finansowanie odbierania i przetwarzania (art. 18–19), osiąganie poziomów (art. 20–21) oraz kampanie edukacyjne (art. 15), mogą być wykonywane za pośrednictwem organizacji odzysku, na warunkach art. 11 ust. 2–3. Więcej o tej grupie znajdziesz w tekście o organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Przykład

Firma wprowadza w ciągu roku kilka grup produktów w opakowaniach. Zawiera pisemną umowę z organizacją odzysku na całą masę opakowań danego rodzaju za ten rok, ale w zestawieniu przekazanym organizacji pomija jedną grupę produktów. Organizacja realizuje recykling na podstawie danych, które dostała. Za pominiętą grupę firma sama wnosi opłatę produktową (art. 17 ust. 6), bo o tych produktach nie poinformowała organizacji. Gdyby w trakcie roku otwarto likwidację organizacji, firma odpowiadałaby też za opakowania wprowadzone od 1 stycznia tego roku (art. 33).

Co zrobić teraz?

1. Sprawdź, czy umowa jest pisemna i obejmuje całą masę danego rodzaju opakowań za dany rok.

2. Zbierz dane o wszystkich produktach w opakowaniach wprowadzonych w roku i przekaż je w całości.

3. Przekaż organizacji dane do rocznego sprawozdania i zachowaj umowę na 5 lat od końca roku, w którym przestała obowiązywać.

4. Jeśli nie wiesz, które obowiązki BDO dotyczą Twojej firmy, sprawdź obowiązek BDO dla swojej firmy.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.