Pomyłka w masie opakowań w sprawozdaniu BDO – jak ją skorygować i co grozi?

Błędną masę opakowań poprawiasz korektą sprawozdania w koncie BDO, a grzywna grozi, gdy nie skorygujesz jej po wezwaniu marszałka. Marszałek, który stwierdzi niezgodność, wzywa do korekty w terminie nie dłuższym niż 14 dni; brak korekty traktuje się jak niezłożenie sprawozdania (art. 77 i art. 180a ustawy o odpadach, Dz.U. 2023 poz. 1587).

Czy muszę czekać na wezwanie marszałka?

Nie. Sprawozdanie opakowaniowe składa się w koncie BDO, a system udostępnia funkcję korekty z własnej inicjatywy. Ta możliwość wynika z praktyki i dokumentacji systemu BDO, a nie z odrębnego przepisu art. 77 ustawy o odpadach. Przepis ten opisuje inną sytuację: wezwanie ze strony organu. Dlatego najbezpieczniej poprawić błąd od razu po jego zauważeniu, zamiast liczyć, że marszałek go nie zauważy. Jak wygląda sama obsługa korekty w systemie, opisujemy w artykule Jak skorygować sprawozdanie w BDO po jego złożeniu?.

Co dzieje się, gdy błąd wykryje marszałek?

Zgodnie z art. 77 ustawy o odpadach marszałek województwa weryfikuje złożone sprawozdania do 30 września roku następnego. Jeżeli stwierdzi, że informacje są niezgodne ze stanem faktycznym, wzywa za pośrednictwem konta BDO do złożenia korekty. Termin na korektę jest nie dłuższy niż 14 dni od otrzymania wezwania. To górna granica: marszałek może wyznaczyć krótszy termin, więc po wezwaniu nie warto czekać do ostatniego dnia.

Najważniejszy skutek zaniechania: korekta niezłożona w terminie jest z mocy ustawy traktowana tak samo jak niezłożenie sprawozdania w ogóle, mimo że pierwotnie je złożyłeś.

Co konkretnie grozi za pomyłkę w masie opakowań?

Zacznijmy od tego, czego przepis nie mówi. Art. 180a ustawy o odpadach przewiduje grzywnę dla tego, kto wbrew obowiązkowi z art. 76 nie składa sprawozdania. Nie wymienia on odrębnie pomyłki w danych ani złożenia sprawozdania po terminie. Pogląd, że także spóźnione sprawozdanie naraża na tę grzywnę, jest interpretacją, a nie brzmieniem przepisu.

Art. 180a nie podaje kwoty. Stosuje się więc ogólną zasadę z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń (Dz.U. 2025 poz. 734), w związku z art. 48 tego kodeksu: grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej. To grzywna orzekana w postępowaniu o wykroczenia, a nie administracyjna kara pieniężna z art. 194 ustawy o odpadach.

Osobna kwestia to mechanizm przymuszenia. Według informacji na biznes.gov.pl, gdy sprawozdanie nie zostaje złożone, także po bezskutecznym wezwaniu do korekty, marszałek zawiadamia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który może nakładać grzywnę w celu przymuszenia, nawet wielokrotnie. Podstawą jest art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. 2024 poz. 425). To środek wykonania obowiązku, a nie kara z art. 180a.

Jak sprawdzić, czy błąd w ogóle jest błędem?

Masa w sprawozdaniu ma wynikać z ewidencji. Wprowadzający produkty w opakowaniach prowadzi ewidencję mas opakowań, w których wprowadził produkty do obrotu w danym roku, na papierze lub elektronicznie, i przechowuje ją przez 5 lat od końca roku, którego dotyczy (art. 22 ust. 1-2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Brak lub nierzetelność ewidencji nie zwalnia z obowiązku: masę i rodzaj opakowań ustala wtedy marszałek albo wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a w razie braku danych szacunkowo (art. 22 ust. 1d-1e i art. 23 ust. 2 tej ustawy). Dlatego przed korektą zestaw sprawozdanie z ewidencją pozycja po pozycji. Pomoże w tym audyt ewidencji w BDO.

Przykład: w sprawozdaniu za poprzedni rok przeniosłeś z ewidencji zdublowaną pozycję opakowań papierowych, więc masa jest zawyżona. Poprawiasz pozycję w koncie BDO, zachowujesz zestawienie, z którego wynika prawidłowa wartość, i zapisujesz datę korekty. Gdy wezwie Cię marszałek, odpowiadasz tą samą korektą, z dokumentami pod ręką.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Sprawozdanie za Ciebie złożyła organizacja odzysku opakowań. Zlecenie sprawozdania organizacji nie zwalnia z własnego sprawozdania za produkty, o których jej nie poinformowałeś (art. 45 ust. 5 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Błąd w zgłoszonej jej masie poprawiasz więc u niej, a produkty niezgłoszone raportujesz sam.
• Wprowadzasz do 1 Mg opakowań rocznie. Nie składasz części o środkach na kampanie edukacyjne (art. 6 ust. 3 pkt 2, warunki w art. 7 tej ustawy), ale samo sprawozdanie roczne pozostaje.
• Termin wezwania jest krótszy niż 14 dni. Obowiązuje termin wskazany przez marszałka, o ile nie przekracza ustawowej granicy.
• Błąd zauważony po 30 września następnego roku. Przepis o wezwaniu dotyczy weryfikacji prowadzonej do tej daty. Dobrowolną korektę w koncie BDO nadal warto złożyć, bo sprawozdanie ma odzwierciedlać stan faktyczny. Zakres, w jakim organ może wezwać do poprawy po tej dacie, wymaga oceny konkretnej sprawy.

Co zrobić teraz, krok po kroku?

1. Zestaw masę ze sprawozdania z ewidencją opakowań i ustal, które pozycje się różnią.

2. Sprawdź w koncie BDO, czy nie ma wezwania od marszałka i jaki termin w nim wskazano.

3. Złóż korektę w koncie BDO, a jeśli sprawozdanie przygotowywała organizacja odzysku, poproś ją o poprawkę.

4. Zachowaj ewidencję i zestawienie korygujące na 5 lat od końca roku, którego dotyczą. Roczny termin sprawozdania to 15 marca za poprzedni rok (art. 76 ust. 1 ustawy o odpadach), więc korektę najlepiej zrobić przed kolejnym sprawozdaniem. Zasady opłaty znajdziesz w artykule o opłacie produktowej za opakowania, a całość obowiązku opisuje strona o sprawozdaniu opakowaniowym w BDO.

Jak możemy pomóc

Jeśli nie masz pewności, która pozycja w sprawozdaniu jest błędna albo jak ułożyć korektę po wezwaniu marszałka, pomagamy w przygotowaniu i sprawdzeniu danych: sprawozdanie odpadowe BDO.

Czy za samą pomyłkę w masie opakowań dostanę grzywnę?

Art. 180a ustawy o odpadach przewiduje grzywnę dla tego, kto wbrew obowiązkowi z art. 76 nie składa sprawozdania, i nie wymienia odrębnie pomyłki w danych. Ryzyko pojawia się, gdy po wezwaniu marszałka nie złożysz korekty w terminie, bo wtedy skutek jest taki, jak przy niezłożeniu sprawozdania (art. 77). Ogólny zakres grzywny to od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń, Dz.U. 2025 poz. 734).

Co jeśli marszałek wyznaczy krótszy termin niż 14 dni?

Obowiązuje termin z wezwania. Art. 77 ustawy o odpadach mówi o terminie nie dłuższym niż 14 dni od otrzymania wezwania, więc 14 dni to górna granica, a nie stały termin.

Czy korektę można złożyć, zanim przyjdzie wezwanie?

Tak. System BDO udostępnia korektę z własnej inicjatywy podmiotu. Ta funkcja wynika z praktyki systemu, a nie z art. 77 ustawy o odpadach, który dotyczy korekty na wezwanie marszałka.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.