KOBiZE i środowisko

Czy raport KOBiZE zastępuje wykaz opłatowy?

Piotr Chudeuszekspert ds. BDO, KOBiZE i ISOAktualizacjaCzytanie6 minStan prawny na 13 listopada 2026

Nie, raport KOBiZE nie zastępuje wykazu opłatowego. Wykaz za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza jest sporządzany na podstawie rocznego raportu z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska), ale pozostaje odrębnym obowiązkiem wobec marszałka województwa, z terminem do 31 marca (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska).

Co łączy raport KOBiZE i wykaz opłatowy?

Podstawą powiązania jest art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska (dalej: POŚ). Przepis stanowi, że wykazy z art. 286 ust. 1 są sporządzane na podstawie raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Dotyczy to wykazu za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza.

Wykaz za emisje do powietrza opiera się więc na raporcie, który podmiot składa do Krajowej bazy KOBiZE (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Pozostałe punkty tego ustępu, czyli pkt 2 i pkt 3, dotyczą innych kategorii (EU ETS i odpady) z innymi źródłami danych. Nie zbadano, czy „na podstawie” oznacza przepisanie liczb, czy ich przeliczenie.

Warto sprawdzić, czy wielkości emisji wpisane do wykazu odpowiadają raportowi złożonemu do Krajowej bazy. Warto też zweryfikować w art. 286 ust. 3 POŚ, że dla danego rodzaju korzystania ze środowiska źródłem wykazu jest raport z art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r., a nie dokument z pkt 2 lub 3.

Dlaczego raport KOBiZE nie wystarcza do rozliczenia opłaty?

Raport z art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. składa podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje. Termin mija z końcem lutego następnego roku (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).

Wykaz opłatowy to dokument z innego systemu. Składa się go marszałkowi województwa w terminie z art. 285 ust. 2 POŚ, czyli do 31 marca następnego roku (art. 286 ust. 1 POŚ). Raport do KOBiZE nie zastępuje więc wykazu i nie zamyka obowiązku wobec marszałka. Powiązanie z art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ nie oznacza, że wystarczy złożyć jeden dokument zamiast drugiego: to dwa odrębne obowiązki, z różnymi terminami i różnymi organami (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ).

Zbiorcze zestawienie, składane razem z wykazami, obejmuje informacje o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (§ 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 2443).

Czym jest zbiorcze zestawienie (Załącznik nr 4)?

„Zbiorcze zestawienie” to wzór wykazu z załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443). Wynika to z § 1 pkt 1 lit. b i § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ.

Dokument sumuje opłaty z kilku kategorii: gazy i pyły do powietrza, nierozliczone emisje objęte EU ETS, wydane uprawnienia do emisji oraz składowanie odpadów. Zbiera je z wykazów szczegółowych z załączników nr 1–3 i wypełnia się go, gdy podmiot przedkłada którykolwiek z tych wykazów. Rozporządzenie nie wspomina Krajowej bazy ani KOBiZE. Dokument trafia do marszałka województwa, a nie do KOBiZE.

Jak porównać oba obowiązki?

CechaRaport do Krajowej bazy KOBiZEWykaz opłatowy
Podstawaart. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.art. 286 ust. 1 i 3 POŚ; rozporządzenie Dz.U. 2019 poz. 2443
Termindo końca lutego następnego roku (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.)do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 POŚ)
AdresatKrajowa baza, KOBiZE (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.)marszałek województwa (art. 286 ust. 1 POŚ)
Treśćroczny raport o emisjach (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.)zbiorcze zestawienie: zakres korzystania ze środowiska i wysokość należnych opłat (§ 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia)
Warsztat – czy raport KOBiZE zastępuje wykaz opłatowy

Jakie progi 100 zł i 800 zł wchodzą w grę?

Według art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ, jeżeli roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się wykazów z art. 286 ust. 1. Próg liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania, a nie łącznie.

Zgodnie z art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ nie wnosi się opłaty z tytułu rodzaju korzystania, której roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona.

Przy opłacie za powietrze powyżej 100 zł i do 800 zł wykaz trzeba więc złożyć (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ), a opłaty nie wnosi się (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ). Jeżeli opłata przekracza 800 zł, obowiązują obie czynności (art. 289 ust. 1 POŚ). W art. 1–7 ustawy z 2009 r. nie wskazano progu kwotowego dla raportu KOBiZE, ale nie zbadano rozporządzeń wykonawczych do art. 7 ust. 4 i 7 tej ustawy.

Jakie są wyjątki i niejasności?

Osobny kanał stanowi art. 7a ustawy z 2009 r. Marszałek województwa ma nieodpłatny dostęp do Krajowej bazy, ale w zakresie informacji dotyczących eksploatacji urządzeń (art. 7a ust. 1 pkt 3, ust. 4). GIOŚ i WIOŚ mają dostęp bez tego ograniczenia (art. 7a ust. 1 pkt 1–2). To uprawnienie organów, a nie zwolnienie podmiotu z obowiązku z art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ.

Nie zbadano też, czy istnieje formalna blokada uniemożliwiająca złożenie wykazu przed raportem KOBiZE, ani czy podmiot musi mieć raport już złożony, czy tylko wykorzystać jego dane.

Co zrobić teraz?

Przykładowa kolejność działań:

1. Złóż raport do Krajowej bazy do końca lutego (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).

2. Oprzyj na nim wielkości emisji w wykazie za powietrze (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ).

3. Oblicz opłatę i sprawdź ją z progami z art. 289 ust. 1 POŚ, osobno dla każdego rodzaju korzystania. Przy opłacie do 100 zł wykazu za ten rodzaj nie przedkłada się.

4. Do 31 marca złóż marszałkowi województwa wykaz oraz zbiorcze zestawienie (art. 285 ust. 2, art. 286 ust. 1 POŚ). Opłatę wnieś w tym samym terminie, o ile przekracza próg 800 zł (art. 285 ust. 2 i art. 289 ust. 1 POŚ).

Więcej o samym raporcie przeczytasz w artykule Raport KOBiZE. Różnice między systemami opisuje tekst BDO a KOBiZE – różnice i obowiązki raportowe.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co firmowy internet, a w zamian zyskujesz spokój. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2010 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm. Zapraszamy do wypełnienia formularza zgłoszenia.

Najczęściej zadawane pytania

Co z raportem KOBiZE, gdy w trakcie roku działalność przejmuje inny podmiot?

Obowiązek za dany rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a ustawy z 17 lipca 2009 r.). Przy braku następstwa prawnego każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b tej ustawy). Więcej o samym obowiązku w artykule Raport KOBiZE.

Czy sejmik może podwyższyć próg 800 zł?

Art. 289 ust. 2 POŚ brzmi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%.” Według interpretacji „kwota” to próg 800 zł ze zdania pierwszego ust. 1. Nie wiadomo, czy dane województwo podjęło taką uchwałę, bo nie badano tego. Warto sprawdzić uchwały sejmiku właściwego dla Twojego urzędu marszałkowskiego. Przepis nie daje podstaw, by twierdzić, że można podwyższyć próg 100 zł.

Kto w ogóle musi składać roczny raport do Krajowej bazy KOBiZE?

Obowiązany jest podmiot korzystający ze środowiska (art. 2 pkt 20 ustawy z 2009 r. w zw. z art. 3 pkt 20 POŚ), którego działalność powoduje emisje (art. 2 pkt 5 tej ustawy) w danym roku kalendarzowym (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Obowiązek wyzwala sam fakt emitowania, a w art. 1–7 tej ustawy nie wskazano odrębnego progu rejestracyjnego ani progu wielkości instalacji. Nie zbadano rozporządzeń wykonawczych do art. 7 ust. 4 i 7, więc nie wiadomo, czy taki próg tam występuje.

Podstawa prawna i źródła

Piotr Chudeusz

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.

Piotr Chudeusz

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zapytaj eksperta

Piotr Chudeusz, ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO — odpowiemy na pytanie o Twoją firmę. pon–pt 8:00–16:00.

500 544 321
Zarejestruj firmęZadzwoń
PIOTR CHUDEUSZ GRUPA PC
NIP: 8942959681 · REGON: 021337743 · Numer BDO: 000501652
ul. Jedności Narodowej 42/44 lok. 1A, 50-258 Wrocław,

Od 2010 roku wspieramy przedsiębiorców w zakresie rejestracji BDO, ewidencji odpadów, KOBiZE oraz obowiązków środowiskowych.