Niezapłacona opłata z wykazu – tytuł wykonawczy i egzekucja
Gdy opłata wynikająca z wykazu nie zostanie zapłacona, informacje o wysokości należnych opłat zawarte w wykazie stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska, Dz.U. 2026 poz. 1453). Do zobowiązań z tytułu opłat, jeżeli wynikają one z wykazu o wysokości należnych opłat, stosuje się przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 286 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska).
Co mówi ustawa o niezapłaconej opłacie z wykazu?
Podmiot korzystający ze środowiska przedkłada marszałkowi województwa wykaz w dwóch częściach: z danymi o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz ze zbiorczym zestawieniem tych informacji (art. 286 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, Dz.U. 2026 poz. 1453, tekst jednolity), z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1. Wzory wykazów, w tym zbiorczego zestawienia, określa rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443, tekst w ELI), wydane na podstawie art. 286 ust. 6 ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Art. 286 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska stanowi, że informacje o wysokości należnych opłat zawarte w wykazach stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Ten sam przepis nakazuje, aby wykazy zawierały pouczenie, że informacje w nich zawarte stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Jak wygląda egzekucja zaległej opłaty?
Art. 286 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska stanowi, że do zobowiązań z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli wynikają one z wykazu o wysokości należnych opłat. Dla opłaty wynikającej z wykazu oznacza to więc stosowanie przepisów o egzekucji administracyjnej, a podstawą tytułu wykonawczego są informacje o wysokości opłat z wykazu (art. 286 ust. 4).
Który organ ma uprawnienia organu podatkowego?
Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 281 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska). Wykaz składa się marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1), więc warto sprawdzić w jego urzędzie, który organ prowadzi Twoją sprawę.

Kiedy opłata w ogóle nie podlega wniesieniu ani wykazaniu?
Zanim opłata stanie się zaległa, warto sprawdzić, czy w ogóle podlega wniesieniu. Art. 289 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska rozróżnia dwa progi, liczone osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1.
| Roczna opłata za dany rodzaj korzystania | Skutek (art. 289 ust. 1) |
|---|---|
| nie więcej niż 100 zł | nie przedkłada się wykazu za ten rodzaj korzystania (zdanie drugie) |
| powyżej 100 zł, nie więcej niż 800 zł | wykaz jest wymagany, a opłaty z tytułu tego rodzaju korzystania nie wnosi się (zdanie pierwsze) |
| powyżej 800 zł | wymagany jest wykaz i wniesienie opłaty (art. 289 ust. 1) |
Prog 100 zł liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania i nie zwalnia z wykazu dla innego rodzaju, jeśli opłata za ten rodzaj go przekracza (art. 289 ust. 1). Więcej o zwolnieniu z wykazu znajdziesz w artykule Kiedy nie trzeba składać wykazu opłat za korzystanie ze środowiska.
Co zrobić, gdy opłata z wykazu jest zaległa?
1. Warto sprawdzić w kopii złożonego wykazu, jaka kwota została w nim wskazana dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska oraz czy wykaz zawiera pouczenie z art. 286 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska.
2. Warto zweryfikować w urzędzie marszałkowskim, czy wpłata została zaksięgowana, bo informacje o wysokości należnych opłat z wykazu są podstawą tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4).
3. Jeśli kwota z wykazu jest prawidłowa, ureguluj ją, ponieważ właśnie informacje o niej stanowią podstawę tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4).
4. Jeśli widzisz błąd w danych wykazu, wyjaśnij go z urzędem lub specjalistą, ponieważ to informacje z wykazu są podstawą tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4).
Szerzej o konsekwencjach niezłożenia wykazu przez firmę z pojazdami piszemy w tekście Co się stanie, gdy firma z autem nie złoży wykazu opłat do urzędu marszałkowskiego.
Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?
Sprawę zaległej opłaty z wykazu da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co miesięczny abonament za firmowy internet, a w zamian zyskujesz spokój i pewność, że kwota oraz wykaz są sprawdzone.
Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2010 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm. Zapraszamy do wypełnienia formularza zgłoszenia, a przeanalizujemy Twoją sytuację. Ogólne informacje o opłatach znajdziesz też w artykule Korzystanie ze środowiska – obowiązki firmy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy w jednym wykazie można ująć kilka instalacji lub źródeł emisji do powietrza?
Tak. Zgodnie z Załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443), Objaśnienia 4–5, wykaz dla emisji gazów i pyłów do powietrza wypełnia się oddzielnie dla każdej instalacji lub działalności i dla każdego źródła emisji. Podmiot z wieloma instalacjami wypełnia wiele bloków w jednym formularzu, a nie automatycznie wiele formularzy. Warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, jak przyjmuje wykazy podmiotów działających w więcej niż jednym województwie, bo ta kwestia nie jest rozstrzygnięta w przepisach, które tu przywołujemy.
W jakiej formie składa się wykaz?
Wykaz składa się marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska). Według § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443) wykazy składa się papierowo lub elektronicznie (ePUAP, podpis kwalifikowany, zaufany lub osobisty). Warto zweryfikować w urzędzie marszałkowskim, z której formy korzysta się w Twoim województwie.
Czy zbiorcze zestawienie (Załącznik nr 4) należy do systemu KOBiZE?
Nie. Zbiorcze zestawienie to wzór wykazu określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443, § 2 pkt 4), wydanego na podstawie art. 286 ust. 6 ustawy – Prawo ochrony środowiska. To odrębny obowiązek z Prawa ochrony środowiska, a nie część Krajowej bazy. Wypełnia się je jako podsumowanie, gdy składany jest którykolwiek z wykazów szczegółowych z załączników nr 1–3 tego rozporządzenia.






