Jak PPWR i EPR są powiązane? Rejestracja producenta

PPWR i EPR są powiązane przez pojęcie „producenta”: według art. 3 pkt 15 rozporządzenia (UE) 2025/40 producent, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach w państwie członkowskim albo je rozpakowuje, ponosi rozszerzoną odpowiedzialność producenta (EPR). Ma też obowiązek rejestracji i corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45 PPWR).

Kogo PPWR uznaje za producenta w rozumieniu EPR?

PPWR to rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (tekst w EUR-Lex). Według art. 2 ust. 1 stosuje się je do wszystkich opakowań, niezależnie od materiału, i do wszystkich odpadów opakowaniowych, niezależnie od sektora. Zgodnie z art. 71 stosuje się je od 12 sierpnia 2026 r.

EPR, czyli rozszerzona odpowiedzialność producenta, jest w PPWR przypisana producentowi w rozumieniu art. 3 pkt 15. Art. 45 ust. 1 PPWR stanowi, że producenci ponoszą EPR w odniesieniu do opakowań, które udostępniają po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego lub rozpakowują, nie będąc użytkownikami końcowymi. Odpowiedzialność działa w systemach ustanowionych zgodnie z art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE.

Producent to według art. 3 pkt 15 PPWR każdy wytwórca, importer lub dystrybutor, do którego stosuje się jedna z pięciu sytuacji z lit. a)–e). Dotyczą one pierwszego udostępnienia na terytorium państwa członkowskiego, pierwszego udostępnienia bezpośrednio użytkownikom końcowym w innym państwie członkowskim (także przez podmiot z państwa trzeciego, również przy sprzedaży na odległość) oraz rozpakowywania produktów w opakowaniu bez bycia użytkownikiem końcowym.

Czym producent różni się od wytwórcy, importera i dystrybutora?

PPWR rozróżnia kilka ról „podmiotów gospodarczych” (art. 3 pkt 12): wytwórcę, dostawcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego i dostawcę usług realizacji zamówień. Producent z art. 3 pkt 15 jest odrębną, szerszą kategorią i to ona jest adresatem rejestracji i EPR.

Definicja producenta jest szersza niż definicja wytwórcy. Jest też szersza niż polskie pojęcie „wprowadzającego produkty w opakowaniach”, więc tych trzech pojęć nie należy utożsamiać.

Jakie obowiązki rejestracyjne ma producent według PPWR?

Art. 44 ust. 2 PPWR zobowiązuje producentów do rejestracji w rejestrze w każdym państwie członkowskim, na którego terytorium udostępniają po raz pierwszy opakowania lub produkty w opakowaniu albo w którym rozpakowują produkty, nie będąc użytkownikami końcowymi. Obowiązek dotyczy więc każdego państwa osobno, według terytorium pierwszego udostępnienia, a nie według siedziby.

Producent ma także obowiązek corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45 PPWR). Producent mający siedzibę w innym państwie członkowskim wyznacza na podstawie pisemnego upoważnienia upoważnionego przedstawiciela ds. EPR w państwie, w którym udostępnia opakowania (art. 45 ust. 3 PPWR). Dla producentów z państw trzecich wyznaczenie jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3 zd. 2).

Format rejestracji i sprawozdawczości ma określić akt wykonawczy Komisji (art. 44 ust. 14). Moment, od którego rejestracja w Polsce jest faktycznie możliwa, wynika więc z prawa krajowego i tego aktu, a nie z samej daty stosowania rozporządzenia. Datę uruchomienia polskiego rejestru producentów PPWR i jego relację do BDO warto sprawdzić w polskiej ustawie wdrażającej art. 44 PPWR, ogłaszanej w Dzienniku Ustaw. Szerzej o relacji tych pojęć piszemy w artykule PPWR, EPR i BDO – odpowiedzialność wprowadzającego.

Czy numer BDO to numer EPR?

Nie. Polski numer rejestrowy BDO jest 9-cyfrowy. Nadaje go marszałek województwa na podstawie art. 54 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) i jest ważny wyłącznie w Polsce.

„Numer EPR” nie jest jednym, zharmonizowanym identyfikatorem ustanowionym przez jeden przepis UE. To potoczne określenie, którym platformy sprzedażowe i firmy doradcze nazywają różne krajowe numery rejestracyjne EPR. Przykłady to niemiecki 13-cyfrowy numer LUCID dla opakowań, niemiecki WEEE-Reg-Nr. dla sprzętu elektrycznego i francuski UIN. Każdy z nich jest wymagany osobno przy sprzedaży do danego kraju UE i żaden nie zastępuje polskiego numeru BDO.

Ocena Komisji Europejskiej z 2025 r. dotycząca dyrektywy WEEE wskazuje, że wdrożenie systemów EPR w UE jest rozdrobnione, a w egzekwowaniu występują luki, zwłaszcza wobec sprzedawców internetowych. To jedno ze źródeł mylenia obu pojęć. Drugie to interfejs Allegro Sales Center, który grupuje pole numeru BDO pod etykietą „numery EPR”. Jest to decyzja interfejsu tej platformy, a nie nazwa prawna. Polski system BDO pełni wprawdzie funkcję podobną do zagranicznych systemów EPR, ale nie czyni to numeru BDO „numerem EPR” w znaczeniu używanym przez marketplace’y.

Przed zgłoszeniem sprzedaży do innego kraju UE warto sprawdzić w panelu platformy (np. Amazon Seller Central lub Allegro Sales Center) oraz w krajowym rejestrze danego państwa (np. LUCID w Niemczech), jakiego numeru wymaga to państwo dla Twojej kategorii produktów. Posiadanie numeru BDO nie zwalnia z zagranicznych obowiązków EPR i odwrotnie. Więcej o tej etykiecie w artykule Allegro: numer EPR – co to jest.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Zlecenie pod własną marką przez mikroprzedsiębiorstwo. Gdy zleceniodawca jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca opakowania znajduje się w tym samym państwie członkowskim, wytwórcą jest dostawca opakowania, a nie zleceniodawca (art. 3 pkt 13 lit. b PPWR).
• Importer lub dystrybutor jako wytwórca. Gdy wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący wpłynąć na jego zgodność, uważa się go za wytwórcę i podlega obowiązkom z art. 15 (art. 21 PPWR, z analogicznym wyjątkiem dla mikroprzedsiębiorstwa).
• Organizacja odpowiedzialności producenta. Gdy producent powierzył wykonywanie obowiązków EPR takiej organizacji (art. 46 ust. 1), obowiązki rejestrowe z art. 44 wykonuje ta organizacja, o ile państwo członkowskie nie wskaże inaczej (art. 44 ust. 2).
• Próg 10 ton rocznie. Zmniejsza on zakres sprawozdawanych informacji, ale nie zwalnia z rejestracji ani z EPR; państwo członkowskie może ustalić próg niższy (art. 44 ust. 8). PPWR nie ustanawia progu ilościowego zwalniającego z zakresu rozporządzenia (art. 2 ust. 1).

Co zrobić teraz?

Poniższe kroki to wniosek praktyczny oparty na art. 3 pkt 15, art. 44 ust. 2 i art. 45 ust. 3 PPWR, a nie przepis.

1. Ustal, czy spełniasz definicję producenta z art. 3 pkt 15: czy po raz pierwszy udostępniasz opakowania lub produkty w opakowaniach w danym państwie członkowskim albo rozpakowujesz je bez bycia użytkownikiem końcowym.

2. Wypisz państwa członkowskie, w których to robisz. Rejestracja dotyczy każdego z nich osobno (art. 44 ust. 2).

3. Sprawdź, czy wykonywanie obowiązków EPR powierzyłeś organizacji odpowiedzialności producenta (art. 46 ust. 1). Jeśli tak, to ona wykonuje obowiązki rejestrowe z art. 44, chyba że państwo członkowskie wskaże inaczej.

4. Jeśli masz siedzibę w innym państwie członkowskim niż rynek sprzedaży, wyznacz upoważnionego przedstawiciela ds. EPR (art. 45 ust. 3).

5. Rozdziel w dokumentach numer BDO i zagraniczne numery EPR. Obowiązki polskie omawia artykuł o sprawozdaniu opakowaniowym w BDO, a zmiany związane z platformami – tekst Allegro i Amazon a PPWR.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.