BDO a odpady budowlane – co to jest i kogo dotyczy
BDO to skrót nazwy „Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami”, utworzonej na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328). Dla firm budowlanych liczy się to, czy wchodzą w kategorie podmiotów z art. 50 ust. 1 tej ustawy, które muszą uzyskać wpis do rejestru BDO.
Co oznacza skrót BDO w przepisach?
Art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach stanowi: „Tworzy się Bazę danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, zwaną dalej „BDO”.” Przepis obowiązuje od 23 stycznia 2013 r. Sam skrót oznacza więc bazę danych utworzoną ustawą, a nie osobny rodzaj odpadu.
Szczegóły dla branży opisuje artykuł BDO a odpady budowlane. Podział odpowiedzialności na placu budowy wyjaśnia tekst kto odpowiada za odpady na budowie: inwestor czy wykonawca.
Kogo w budowlance dotyczy obowiązek wpisu do rejestru BDO?
Obowiązek złożenia wniosku o wpis do rejestru BDO dotyczy podmiotów wymienionych w art. 50 ust. 1 pkt 1–7 ustawy o odpadach. Są to m.in.:
- wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów,
- podmioty transportujące odpady w ramach działalności zawodowej,
- sprzedawcy odpadów i pośrednicy w obrocie odpadami,
- podmioty prowadzące przetwarzanie odpadów zwolnione z obowiązku posiadania pozwolenia (z wyjątkiem przypadków z art. 45),
- podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny lub baterie objęte odrębnymi ustawami.
Zakres jest wieloraki i zależy od rodzaju prowadzonej działalności, a nie od jednego wspólnego progu (art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach).
Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu podmiot jest obowiązany uzyskać wpis do rejestru. Jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, wniosek należy złożyć niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Więcej o sytuacji firm wykonawczych znajdziesz w tekście BDO dla firmy budowlanej i ewidencja odpadów.
Czy każda firma budowlana wytwarzająca odpady musi mieć wpis?
Nie wynika to z samego faktu wytwarzania odpadów. Art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1–2 ustawy o odpadach nakłada obowiązek wpisu na wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji. O wpisie z tego tytułu decyduje więc obowiązek ewidencji, a nie rodzaj działalności.
Art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach wskazują, że obowiązek ewidencji nie dotyczy rodzajów lub ilości odpadów określonych w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw klimatu. Jest to rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644, obowiązuje od 1 stycznia 2025 r.). Wytwórca odpadów wyłącznie w rodzajach i ilościach objętych tym zwolnieniem nie ma z tego tytułu obowiązku wpisu.
Rozporządzenie to zawęziło zwolnienie, ale go nie zniosło. Od 1 stycznia 2025 r. usunięto z listy zwolnień dokładnie 5 kodów odpadów niebezpiecznych: przepracowane oleje, opakowania po substancjach niebezpiecznych, pojemniki ciśnieniowe, zużyte urządzenia z elementami niebezpiecznymi oraz baterie z rtęcią. Większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal ma zwolnienie. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić w załączniku do rozporządzenia (Dz.U. 2024 poz. 1644), czy kod każdego odpadu z Twojej budowy nadal figuruje na liście zwolnień; pomoże dobór kodu odpadu.
W katalogu zwolnień z ewidencji w art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach wymieniono też m.in. odpady budowlane osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami.

Kto kontroluje BDO, a kto prowadzi rejestr?
Funkcje kontrolna i rejestrowa są odrębne i uzupełniają się:
| Funkcja | Organ | Podstawa |
|---|---|---|
| Kontrola przestrzegania ustawy o odpadach | GIOŚ (centralnie) i WIOŚ (w województwach) | art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l, art. 3 i art. 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska |
| Prowadzenie rejestru, wpis, zmiana, wykreślenie | Marszałek Województwa | ustawa o odpadach |
| Wymierzanie administracyjnej kary pieniężnej z art. 194 | WIOŚ | art. 196 ustawy o odpadach |
Kompetencja kontrolna Inspekcji obejmuje przestrzeganie całej ustawy o odpadach (wytwarzanie, transport, składowanie, ewidencję, rejestrację), a nie tylko sam system BDO (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Organy Inspekcji są też użytkownikami BDO z nieodpłatnym dostępem w zakresie związanym z ich kompetencjami (art. 83 ust. 1 pkt 16 ustawy o odpadach).
Według art. 83 ust. 2a ustawy o odpadach mogą weryfikować zgodność ewidencji odpadów prowadzonej przez posiadaczy odpadów ze stanem rzeczywistym. Ta kompetencja istnieje od 1 stycznia 2020 r. Przy kontroli transportu pojazd z odpadami może zostać zatrzymany w razie stwierdzonych naruszeń (art. 24a ustawy o odpadach) przez Inspekcję, Policję, KAS, Straż Graniczną lub Inspekcję Transportu Drogowego.
Administracyjną karę pieniężną z art. 194 ustawy o odpadach, w tym za brak wymaganego wpisu (art. 194 ust. 1 pkt 5), wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 196 ustawy o odpadach), a nie marszałek.
Jak prowadzić ewidencję odpadów?
Art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach zobowiązuje posiadacza odpadów do prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, z zastrzeżeniem zwolnień z art. 66 ust. 4. Ustawa nie określa stałego terminu wpisów do karty ewidencji; dawny wymóg wpisu po zakończeniu miesiąca (art. 70 ust. 2) uchylono z dniem 1 stycznia 2020 r.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, którą rolę pełnisz według art. 50 ust. 1 pkt 1–7 ustawy o odpadach, np. wytwórca obowiązany do ewidencji, transportujący, sprzedawca lub pośrednik albo przetwarzający bez pozwolenia.
2. Sprawdź kody swoich odpadów w rozporządzeniu Dz.U. 2024 poz. 1644, aby ustalić, czy obowiązuje ewidencja, a z nią wpis (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1–2 oraz art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach).
3. Jeśli wpis jest wymagany, złóż wniosek jeszcze przed rozpoczęciem działalności (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Brzmienie art. 50 warto sprawdzić w aktualnym tekście jednolitym ustawy (Dz.U. 2026 poz. 1328).
Zobacz też
Najczęściej zadawane pytania
Czy każdy podmiot składa odrębny wniosek o wpis?
Nie każdy. Kategorie z art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach są wpisywane z urzędu i nie składają odrębnego wniosku, a kategorie z art. 51 ust. 2 tej ustawy są ustawowo zwolnione z obowiązku wpisu. Dla pozostałych podmiotów z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach obowiązuje wniosek o wpis, który należy złożyć przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Dobór kodów odpadów, od których zależy obowiązek ewidencji, wyjaśnia artykuł jak dobrać kod odpadu.
Zobacz też: KOBIZE dla budowlanki dotyczy maszyn i sprzętu






