Dokładam do paczki wypełniacz i ulotkę: czy to też opakowanie?

Wypełniacz chroniący towar w paczce uznaje się za opakowanie (art. 3 ust. 1 ustawy o opakowaniach), a ulotkę informacyjną co do zasady nie. Kryterium jest funkcja przedmiotu, a nie jego nazwa: opakowaniem jest wyrób przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Jak ustawa definiuje opakowanie?

Opakowaniem w rozumieniu ustawy jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Materiał nie ma znaczenia: karton, folia, papier i wypełniacz z tworzywa są oceniane tą samą miarą.

Ustęp 2 tego samego artykułu doprecyzowuje, co za opakowanie uważa się w praktyce. Dotyczy to wyrobu spełniającego funkcje opakowania z ustępu 1, a także części składowej opakowania oraz złączonego z opakowaniem elementu pomocniczego, które spełniają te funkcje (art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3). Ten sam przepis wyłącza wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania. Aby wyłączenie zadziałało, muszą być spełnione wszystkie te warunki naraz.

Czy wypełniacz jest opakowaniem?

Wypełniacz, czyli papier pakowy, chipsy, folia bąbelkowa czy wypełnienie z kartonu, trafia do paczki po to, by towar nie przesuwał się i nie uległ uszkodzeniu w transporcie. To dokładnie funkcja ochrony i przewozu z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a za opakowanie uważa się wyrób spełniający te funkcje (art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy). Wniosek: wypełniacz traktujesz tak samo jak karton, w którym go wysyłasz.

Pomocniczo możesz sięgnąć do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 r. w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie. Wypełniacza ten wykaz nie wymienia, dlatego oceniasz go według art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, czyli według funkcji, jaką pełni w paczce.

Czy ulotka jest opakowaniem?

Ulotka z informacją o produkcie, instrukcją lub podziękowaniem niczego nie przechowuje, nie chroni, nie przewozi, nie dostarcza ani nie prezentuje produktu w rozumieniu art. 3 ust. 1. Przekazuje informację, więc samej w sobie nie uznaje się za opakowanie.

Inaczej jest z etykietą. Przykładowy wykaz wyrobów wymienia jako opakowania etykiety powiązane bezpośrednio z produktem lub do niego dołączone (załącznik pkt 3 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 r. w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie). Ulotki włożonej luzem do paczki ten wykaz nie wymienia, więc oceniasz ją według art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Wyjątek stanowi sytuacja, gdy kartka faktycznie pełni rolę zabezpieczenia, na przykład jest złożona i wsunięta jako przekładka chroniąca towar. Wtedy liczy się jej funkcja w tej konkretnej paczce, a nie to, że jest na niej nadruk.

Porównanie: co dokładasz do paczki

Przykład z praktyki sklepu internetowego

Sklep wysyła ceramikę w kartonie, wypełnia pustą przestrzeń papierem pakowym i dokłada ulotkę z instrukcją pielęgnacji. Karton i papier pakowy zaliczasz do opakowań, bo chronią i dostarczają towar. Ulotka jest dodatkiem informacyjnym i nie wchodzi do tej kategorii. Gdyby ten sam sklep zamiast papieru wsunął złożony arkusz z nadrukiem jako przekładkę chroniącą szkło, ten arkusz oceniasz jako element ochronny.

Co zrobić teraz?

1. Wypisz wszystko, co trafia do paczki obok towaru.

2. Przy każdym elemencie zadaj jedno pytanie: czy przechowuje, chroni, przewozi, dostarcza lub prezentuje produkt?

3. Elementy, które to robią, ujmij jako opakowania w dokumentacji i w sprawozdaniu opakowaniowym BDO.

4. Sprawdź, jak wygląda opłata produktowa za opakowania, jeśli wprowadzasz produkty w opakowaniach.

5. Jeśli dopiero porządkujesz obowiązki, zacznij od tego, czym jest BDO. Importerów dotyczy także artykuł o BDO przy imporcie towarów w opakowaniach.

Co grozi za błędne zakwalifikowanie?

Jeżeli marszałek województwa, weryfikując sprawozdanie do 30 września następnego roku, stwierdzi niezgodność ze stanem faktycznym, wzywa za pośrednictwem konta BDO do złożenia korekty w terminie nie dłuższym niż 14 dni od otrzymania wezwania (art. 77 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach). Termin ten jest górną granicą, więc marszałek może wyznaczyć krótszy. Jeżeli nie złożysz korekty w wyznaczonym terminie, z mocy ustawy uznaje się, że sprawozdania nie przekazano (art. 77 ust. 3 ustawy o odpadach), co otwiera drogę do grzywny z art. 180a tej ustawy, choć pierwotne sprawozdanie zostało złożone. Korektę z własnej inicjatywy, bez wezwania, umożliwia sam system BDO; ta możliwość wynika z funkcji systemu, a nie z art. 77. Warto więc ocenić wypełniacz i ulotkę zawczasu, zanim złożysz sprawozdanie.

Nie jesteś pewien, jak zakwalifikować inny element paczki? Zostaw zgłoszenie w formularzu kontaktowym, a doradca oddzwoni.

Kiedy element dołożony do paczki nie jest opakowaniem?

Gdy nie przechowuje, nie chroni, nie przewozi, nie dostarcza ani nie prezentuje produktu (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) albo gdy spełnia razem wszystkie warunki wyłączenia z art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy: wszystkie jego elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.