Umowa z organizacją odzysku nie zdejmuje z Ciebie odpowiedzialności, a część obowiązków musisz wykonać sam. Wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny nie może przekazać organizacji m.in. wpisu do rejestru BDO (art. 84), oznakowania sprzętu (art. 14) i dodatkowej ewidencji (art. 22 ust. 1 i 3), a wykonywanie obowiązków przez organizację nie zwalnia go z odpowiedzialności (art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym).
Stan prawny na: 2026-10-15
Zakres tego, co zostaje po Twojej stronie, zależy od tego, co wprowadzasz do obrotu. Inne obowiązki wynikają z ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (dalej: ustawa o ZSEE), inne z ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Umowa z organizacją odzysku nie jest więc jednym dokumentem, który „zdejmuje wszystko” – poniżej rozdzielamy obie ustawy.
Które obowiązki sprzętowe zostają u Ciebie mimo umowy?
Wprowadzający sprzęt może wykonywać obowiązki z ustawy o ZSEE samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, ale kilka z nich zawsze wykonuje sam (art. 11 ust. 1 ustawy o ZSEE). Dotyczy to podmiotu, który jest wprowadzającym sprzęt w rozumieniu art. 4 pkt 20 tej ustawy.
| Obowiązek, który zostaje u Ciebie | Podstawa w ustawie o ZSEE |
|---|---|
| Umieszczanie numeru rejestrowego na fakturach i dokumentach | art. 12 |
| Informowanie użytkowników | art. 13 |
| Oznakowanie sprzętu | art. 14 |
| Opracowanie informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania | art. 17 |
| Prowadzenie i 5-letnie przechowywanie dodatkowej ewidencji | art. 22 ust. 1 i 3 |
| Wniesienie opłaty produktowej przy nieosiągnięciu wymaganych poziomów | art. 72 ust. 2 |
| Wpis do rejestru BDO | art. 84 |
Pozostałe obowiązki – między innymi organizację i finansowanie odbierania i przetwarzania zużytego sprzętu (art. 18–19), osiąganie wymaganych poziomów (art. 20–21) oraz kampanie edukacyjne (art. 15) – możesz wykonywać za pośrednictwem organizacji odzysku, na warunkach art. 11 ust. 2–3 ustawy o ZSEE. Nawet wtedy odpowiedzialność za ich realizację pozostaje przy Tobie (art. 11 ust. 2 ustawy o ZSEE). Organizacja wykonuje te obowiązki na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, w odniesieniu do masy sprzętu z grupy wskazanej w umowie, wprowadzonej przez Ciebie do obrotu w danym roku kalendarzowym (art. 11 ust. 3 ustawy o ZSEE). Tę umowę musisz – tak jak organizacja – przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym przestała obowiązywać (art. 11 ust. 4 ustawy o ZSEE).
Wpis do rejestru BDO jest więc na liście rzeczy, których organizacja za Ciebie nie załatwi. Jeśli wybierasz partnera, zobacz też, jak wpisać organizację odzysku do BDO i czym zajmuje się organizacja odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
Co zostaje po Twojej stronie w przypadku opakowań?
W ustawie o gospodarce opakowaniami umowa przenosi obowiązek recyklingu z art. 17 ust. 1 na organizację odzysku opakowań tylko wtedy, gdy spełnione są dwa warunki (art. 17 ust. 2 i 4–8 tej ustawy):
- umowa została zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności i obejmuje całą masę danego rodzaju opakowań za dany rok,
- przekazałeś organizacji wszystkie niezbędne dane o wprowadzonych produktach.
Z tego wynikają cztery rzeczy, które zostają po Twojej stronie:
1. Dane dla organizacji. Przedsiębiorca zlecający sporządzenie rocznego sprawozdania jest obowiązany przekazać organizacji odzysku opakowań wszelkie dane niezbędne do jego prawidłowego sporządzenia (art. 45 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami).
2. Opłata produktowa za produkty bez danych. Jeżeli nie przekażesz danych o części produktów, obowiązek opłaty produktowej za te konkretne produkty nie przechodzi na organizację mimo istniejącej umowy (art. 17 ust. 2 i 4–8 tej ustawy).
3. Przechowywanie umowy. Wprowadzający produkty w opakowaniach i organizacja odzysku są obowiązani przechowywać umowę przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym umowa przestała obowiązywać (art. 17 ust. 8 tej ustawy).
4. Kampanie edukacyjne. Wprowadzający produkty w opakowaniach musi prowadzić publiczne kampanie edukacyjne – samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań (art. 19 i art. 31 ust. 1 tej ustawy). Jeśli wybierasz drugą drogę, sprawdź w umowie, czy kampanie są w niej objęte. Ten obowiązek jest odrębny od opłaty produktowej: osiągnięcie poziomów recyklingu nie zwalnia z kampanii i odwrotnie.
Kampanie prowadzone samodzielnie wymagają przeznaczenia na nie albo przekazania na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa łącznie co najmniej 2% wartości netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku (art. 19 ust. 4-4c tej ustawy). Organizacja odzysku przeznacza na kampanie co najmniej 5% przychodów z przejęcia obowiązków z art. 17 ust. 1 (art. 31 ust. 1 tej ustawy).
Jakich terminów i okresów łatwo nie dopilnować?
| Co | Termin lub okres | Podstawa |
|---|---|---|
| Przechowywanie umowy z organizacją odzysku opakowań | 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym umowa przestała obowiązywać | art. 17 ust. 8 ustawy o gospodarce opakowaniami |
| Przechowywanie umowy z organizacją odzysku sprzętu | 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym umowa przestała obowiązywać | art. 11 ust. 4 ustawy o ZSEE |
| Przechowywanie dodatkowej ewidencji sprzętu | 5 lat | art. 22 ust. 1 i 3 ustawy o ZSEE |
| Zaświadczenie o zużytym sprzęcie od zakładu przetwarzania | udostępniane do 28 lutego każdego roku wprowadzającemu sprzęt albo organizacji odzysku | art. 53 ust. 1 i 4 ustawy o ZSEE |
| Roczne sprawozdanie wprowadzającego sprzęt za poprzedni rok kalendarzowy | do 15 marca, składane marszałkowi województwa | art. 85 pkt 1–2 ustawy o ZSEE w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 5 i art. 76 ust. 1 ustawy o odpadach |
28 lutego nie jest terminem Twojego sprawozdania – to dzień, do którego zakład przetwarzania udostępnia Ci zaświadczenie. Termin 15 marca dotyczy sprawozdania, ale w ustawie o ZSEE jest też terminem wniesienia opłaty produktowej (art. 75 ust. 2) i złożenia dokumentów de minimis przez małego wprowadzającego (art. 76 ust. 2) – to odrębne obowiązki.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Lista z art. 11 ust. 1 dotyczy wprowadzających sprzęt. Jeśli wprowadzasz tylko produkty w opakowaniach, stosujesz ustawę o gospodarce opakowaniami, a nie tabelę z ustawy o ZSEE.
- Likwidacja lub upadłość organizacji. Otwarcie likwidacji albo ogłoszenie upadłości organizacji odzysku powoduje powrót obowiązku do wprowadzającego dla opakowań wprowadzonych od 1 stycznia bieżącego roku kalendarzowego (art. 33 ustawy o gospodarce opakowaniami).
- Mała ilość opakowań. Wprowadzający produkty w opakowaniach o łącznej masie do 1 Mg w danym roku jest zwolniony z kampanii i ze sprawozdania o środkach na kampanie (art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami), pod warunkiem spełnienia art. 7 ust. 1 – to pomoc de minimis.
Jak to sprawdzić krok po kroku?
1. Ustal, co wprowadzasz: sprzęt elektryczny lub elektroniczny, produkty w opakowaniach albo jedno i drugie.
2. Dla sprzętu przejdź po tabeli z art. 11 ust. 1 i przy każdym wierszu wskaż osobę, która wykonuje ten obowiązek w Twojej firmie.
3. Dla opakowań sprawdź umowę: czy jest pisemna i czy obejmuje całą masę każdego rodzaju opakowań za dany rok.
4. Zbierz dane o wszystkich wprowadzonych produktach i przekaż organizacji komplet – braki zostawiają opłatę produktową po Twojej stronie.
5. Zarchiwizuj każdą umowę z organizacją odzysku – sprzętową i opakowaniową – na co najmniej 5 lat od końca roku, w którym przestała obowiązywać (art. 11 ust. 4 ustawy o ZSEE, art. 17 ust. 8 ustawy o gospodarce opakowaniami).
6. Ustal, kto prowadzi kampanie edukacyjne, i sprawdź, czy mieścisz się w zwolnieniu dla małych ilości opakowań.
Przykład
Firma sprzedaje pod własną marką suszarki do włosów w kartonowych opakowaniach i ma umowy z organizacją odzysku sprzętu oraz organizacją odzysku opakowań. Po stronie firmy zostają: numer rejestrowy na fakturach, oznakowanie suszarek, informacja dla użytkowników, dodatkowa ewidencja przechowywana 5 lat i wpis do rejestru BDO (art. 11 ust. 1 ustawy o ZSEE). Dane o kartonach jednej z linii produktów nie trafiły do organizacji – za te konkretne produkty obowiązek opłaty produktowej nie przeszedł na organizację (art. 17 ust. 2 i 4–8 ustawy o gospodarce opakowaniami), więc firma uzupełnia dane albo sama rozlicza ten fragment. Więcej o roli takiej organizacji znajdziesz w tekście BDO a organizacja odzysku.
Najczęściej zadawane pytania
Które obowiązki sprzętowe mogę przekazać organizacji odzysku?
Organizacja odzysku może wykonywać za Ciebie między innymi organizację i finansowanie odbierania i przetwarzania zużytego sprzętu (art. 18–19), osiąganie wymaganych poziomów (art. 20–21) i kampanie edukacyjne (art. 15), na warunkach art. 11 ust. 2–3 ustawy o ZSEE. Obowiązki z tabeli powyżej – od numeru rejestrowego po wpis do rejestru BDO – wykonujesz sam.
Przedsiębiorca, który zleca organizacji odzysku opakowań sporządzenie rocznego sprawozdania, musi przekazać jej wszelkie dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia tego sprawozdania (art. 45 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami).
Czy lista obowiązków nieprzenoszalnych dotyczy każdej firmy?
Nie. Warunkiem jest, aby podmiot był wprowadzającym sprzęt w rozumieniu art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE. Zakres pozostałych obowiązków, które możesz powierzyć organizacji, wynika z art. 11 ust. 2–3 tej ustawy.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym – tekst jednolity: art. 4, art. 11, art. 12–22, art. 53, art. 72, art. 75, art. 76, art. 84 i art. 85.
- Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi – tekst jednolity: art. 6, art. 7, art. 17, art. 19, art. 31, art. 33 i art. 45.
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – tekst jednolity: art. 73 i art. 76.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
