Rolnik gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 ha zwykle nie składa rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach, bo nie prowadzi ewidencji odpadów. Zwolnienie z ewidencji wynika z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach i nie działa, gdy rolnik podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1.
Od czego zależy obowiązek sprawozdawczy rolnika?
Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami (art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach) składają między innymi wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów. Sam fakt, że w gospodarstwie powstają odpady, nie wystarcza: liczy się to, czy ewidencja w ogóle Cię obejmuje (art. 66 ustawy o odpadach).
Rolnik ma tu osobne zwolnienie. Obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy wytwórców odpadów będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1 (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach). Z połączenia tych przepisów wynika, że rolnik zwolniony z ewidencji nie jest wytwórcą obowiązanym do ewidencji, więc nie ma podstawy do sprawozdania z art. 75 ust. 1 pkt 1.
Zwolnienie działa tylko wtedy, gdy spełnione są jednocześnie trzy warunki:
- jesteś rolnikiem i wytwarzasz odpady,
- gospodarujesz na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha,
- nie podlegasz wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1.
Jak wygląda obowiązek w czterech sytuacjach rolnika?
| Sytuacja rolnika | Ewidencja odpadów | Roczne sprawozdanie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Użytki rolne poniżej 75 ha, brak wpisu z art. 51 ust. 1 | Zwolnienie z obowiązku | Brak sprawozdania o wytwarzanych odpadach | art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c, art. 75 ust. 1 |
| Użytki rolne poniżej 75 ha, ale rolnik podlega wpisowi z art. 51 ust. 1 | Zwolnienie nie działa | Obowiązek trzeba sprawdzić według zasad ogólnych | art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c, art. 75 ust. 1 |
| Użytki rolne o powierzchni 75 ha lub większej | Zwolnienie z tego przepisu nie obejmuje gospodarstwa | Obowiązek trzeba sprawdzić według zasad ogólnych | art. 66, art. 75 ust. 1 |
| Rolnik wprowadza do obrotu produkty lub opakowania objęte obowiązkiem | Niezależnie od ewidencji | Odrębne sprawozdanie o produktach i opakowaniach | art. 73 ust. 1 |
Tabela pokazuje, że o obowiązku decyduje konkretna sytuacja gospodarstwa, a nie sam status rolnika.
Czym różnią się dwa roczne sprawozdania w BDO?
W BDO funkcjonują dwa odrębne roczne sprawozdania:
- Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi (art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach) składają wprowadzający opakowania, produkty w opakowaniach, pojazdy, sprzęt i baterie oraz kilka węższych grup, na przykład wprowadzający torby plastikowe i wybrane produkty jednorazowe z tworzyw sztucznych. Gdy ten obowiązek wykonuje w czyimś imieniu organizacja odzysku, to ona sporządza i składa sprawozdanie (art. 74 i art. 74a).
- Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami (art. 75 ust. 1) składają wytwórcy odpadów obowiązani do ewidencji, podmioty zbierające lub przetwarzające odpady (z wyłączeniem odbierających odpady komunalne) oraz podmioty wydobywające odpady ze składowisk.
Zwolnienie z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c dotyczy tylko ewidencji odpadów u wytwórcy. Nie zwalnia więc rolnika, który prowadzi osobną działalność objętą art. 73 albo art. 75 ust. 1, na przykład wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach.
Czy brak obowiązku wpisu rozstrzyga o sprawozdaniu?
Rejestracja (art. 50 i art. 51 ustawy o odpadach), ewidencja odpadów i sprawozdawczość roczna mają każda własny zakres podmiotowy i własny katalog zwolnień. Zwolnienie z wpisu do rejestru, na przykład na podstawie art. 51 ust. 2, nie oznacza automatycznie zwolnienia z ewidencji ani ze sprawozdania. Odwrotnie też: brak aktywnego wpisu nie rozstrzyga, że sprawozdania nie trzeba składać, bo krąg obowiązanych wyznaczają wykonywane czynności (art. 73 i art. 75), a nie sam wpis.
Jeżeli jesteś wytwórcą obowiązanym do ewidencji, ale w danym roku nie wytworzyłeś odpadów objętych ewidencją i nie gospodarowałeś odpadami, nie musisz składać za ten rok sprawozdania z art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach, także tak zwanego sprawozdania zerowego. Część doradców mimo to zaleca złożenie sprawozdania zerowego jako dowodu należytej staranności przy kontroli. To praktyczna rekomendacja, a nie wymóg ustawowy.
Jak to wygląda na przykładzie i co zrobić teraz?
Gospodarstwo na użytkach rolnych poniżej 75 ha, które nie podlega wpisowi z art. 51 ust. 1 i nie wprowadza do obrotu produktów w opakowaniach, nie prowadzi ewidencji odpadów i nie składa sprawozdania z art. 75 ust. 1 pkt 1. Identyczne gospodarstwo, które podlega wpisowi z art. 51 ust. 1, z tego zwolnienia nie skorzysta, więc jego obowiązki ewidencyjne i sprawozdawcze trzeba sprawdzić od początku.
Co zrobić teraz:
1. Sprawdź powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie i porównaj ją z progiem 75 ha.
2. Ustal, czy podlegasz wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1.
3. Ustal, czy poza rolnictwem wprowadzasz do obrotu produkty w opakowaniach albo zbierasz lub przetwarzasz odpady.
4. Każdy z trzech obowiązków (rejestracja, ewidencja, sprawozdanie) oceń osobno.
Szczegóły rocznej sprawozdawczości opisujemy w artykule BDO sprawozdanie roczne – ewidencja odpadów. O mniejszych podmiotach piszemy w tekście Czy każda firma musi składać sprawozdanie z odpadów, nawet jeśli ma ich mało?, a o sprawozdaniu produktowym w poradniku BDO Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami. Jeśli chcesz, aby ktoś sprawdził ewidencję przed składaniem dokumentów, zobacz audyt BDO. Gdy nie masz pewności, czy Cię to dotyczy, zostaw zgłoszenie w formularzu pomocy w sprawozdaniu BDO.
Stan prawny na: 2026-10-14
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587): art. 51, art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c, art. 73-75.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy rolnik jest zwolniony z prowadzenia ewidencji odpadów?
Gdy gospodaruje na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha i nie podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach. Podstawą zwolnienia jest art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c tej ustawy.
Kto składa sprawozdanie o odpadach, a kto sprawozdanie o produktach i opakowaniach?
Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach składają wytwórcy obowiązani do ewidencji, podmioty zbierające lub przetwarzające odpady (poza odbierającymi odpady komunalne) i podmioty wydobywające odpady ze składowisk (art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach). Sprawozdanie o produktach i opakowaniach składają wprowadzający je do obrotu (art. 73 ust. 1), a jeśli ich obowiązek wykonuje organizacja odzysku, składa je ona (art. 74 ustawy o odpadach).
Czy zwolnienie z rejestracji w BDO zwalnia też ze sprawozdania?
Nie automatycznie. Rejestracja, ewidencja i sprawozdawczość mają osobne zakresy i osobne zwolnienia, więc zwolnienie z jednego z tych obowiązków nie przenosi się na pozostałe. Warto sprawdzić każdy z nich osobno.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
