Odpowiedź urzędu nie wyłącza kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska, a przepisy nie rozstrzygają wprost, czy chroni firmę – potwierdź to w urzędzie. Kontrolę przestrzegania ustawy o odpadach prowadzą organy Inspekcji Ochrony Środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska), a nie marszałek, który prowadzi sam rejestr. Przepisy o tych kontrolach, które opisujemy poniżej, nie wiążą ich z żadnym pismem otrzymanym wcześniej od urzędu, więc nie rozstrzygają tej konkretnej sytuacji.
Stan prawny na: 2026-10-13
Co mówią przepisy o kontroli i o organach, które ją prowadzą
Pismo albo informacja z urzędu to jedno, a kontrola przedsiębiorcy to odrębna procedura. Dwa organy mają tu różne role. Marszałek województwa prowadzi rejestr BDO: dokonuje wpisu, zmiany i wykreślenia. Kontrolę przestrzegania całej ustawy o odpadach – wytwarzania odpadów, transportu, ewidencji i rejestracji – prowadzą Główny Inspektor Ochrony Środowiska oraz wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, Dz.U. 2024 poz. 425, w zw. z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, Dz.U. 2023 poz. 1587).
W samym systemie BDO inspekcja jest jego użytkownikiem i ma wprost przyznaną możliwość weryfikacji, czy prowadzona przez posiadacza odpadów ewidencja zgadza się ze stanem rzeczywistym (art. 83 ust. 1 pkt 16, ust. 2 i ust. 2a ustawy o odpadach). Ta kompetencja istnieje od 1 stycznia 2020 r., a obecne brzmienie ust. 2a obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Przepisy te dotyczą stanu faktycznego firmy, a nie treści pism, które firma wcześniej dostała.
Przepisy nie opisują skutku pisma ani odpowiedzi urzędu dla przebiegu kontroli. Tej sytuacji nie rozstrzygają ani przepisy o organach kontroli, ani przepisy o zawiadamianiu o kontroli. Dlatego nie możemy zapisać, że taka odpowiedź chroni firmę, ani że nie chroni. Jej znaczenie zależy od tego, co dokładnie w niej napisano, kto ją wydał i czego dotyczyła.
Pismo z urzędu warto mieć na piśmie i przechowywać, bo pokazuje, o co firma pytała i co jej odpowiedziano. Nie zastępuje ono jednak weryfikacji, którą inspekcja prowadzi na podstawie przepisów przywołanych wyżej.
Kiedy firma dowie się o kontroli z wyprzedzeniem?
Wyprzedzenie zależy od rodzaju kontroli. Przy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy wojewódzki inspektor ochrony środowiska stosuje procedurę z art. 48 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480) w zw. z art. 9a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
| Rodzaj kontroli | Zawiadomienie przedsiębiorcy | Podstawa |
|---|---|---|
| Planowa | Tak. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od doręczenia zawiadomienia | art. 48 ust. 1-2 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 9a ust. 1 ustawy o IOŚ |
| Planowa na wniosek przedsiębiorcy | Kontrola może ruszyć przed upływem 7 dni | art. 48 ust. 4 Prawa przedsiębiorców |
| Pozaplanowa: na wniosek organów albo interwencyjna | Nie ma obowiązku zawiadomienia, art. 48 Prawa przedsiębiorców się nie stosuje | art. 9a ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 1b-1c ustawy o IOŚ |
Tabela: tryby kontroli przedsiębiorcy przez inspekcję ochrony środowiska i obowiązek zawiadomienia.
Do kontroli interwencyjnych należą między innymi te po skardze, przy podejrzeniu zanieczyszczenia, po poważnej awarii oraz dla przeciwdziałania przestępstwu lub wykroczeniu. Takie kontrole mogą się odbyć bez zawiadomienia. Z przepisów nie wynika, że wcześniejsze pismo z urzędu zmienia ten podział.
Jak postąpić z pismem od urzędu przed kontrolą?
Skoro przepisy nie rozstrzygają skutku pisma, bezpieczna jest postawa, która sprawdza się przy każdym odczytaniu przepisów:
1. Zachowaj dokument w całości. Przechowuj pismo razem z kopertą lub potwierdzeniem doręczenia oraz własnym pytaniem, na które odpowiada. Pokazuje ono, w jakim stanie faktycznym urząd się wypowiedział.
2. Sprawdź, czy dotyczy tej samej sytuacji. Odpowiedź udzielona na pytanie o wpis do rejestru nie musi obejmować ewidencji odpadów ani transportu.
3. Uporządkuj to, co inspekcja może zweryfikować. Ewidencja w BDO ma zgadzać się ze stanem rzeczywistym, a wpis ma być aktualny.
4. Zapytaj piśmiennie. Jeśli zależy ci na ustaleniu, jaką wagę ma konkretne pismo, zwróć się do urzędu, który je wydał, i poproś o odpowiedź na piśmie. To nie zastępuje przepisu, lecz zostawia ślad na wypadek kontroli.
5. Po zawiadomieniu o kontroli planowej policz dni. Masz co najmniej 7 dni od doręczenia, a kontrola musi ruszyć przed upływem 30 dni.
Przykład
Firma dostała od urzędu pismo, że jej wniosek o zmianę wpisu został przyjęty. Dwa miesiące później wpływa zawiadomienie o kontroli planowej. Przedsiębiorca zbiera pismo, porównuje ewidencję w BDO z tym, co faktycznie zalega w magazynie, i poprawia rozbieżności przed upływem 7 dni. Pismo dołącza do dokumentów kontroli, ale nie liczy na to, że zwalnia ono z weryfikacji ewidencji, bo przepisy takiego skutku nie opisują.
Szersze tło kontroli pokazują nasze teksty: co widzi urzędnik w BDO przed kontrolą WIOŚ, dlaczego kontrole firm odbywają się dziś bez wizyty urzędnika oraz 10 rzeczy, które z doświadczenia przyciągają uwagę urzędników BDO.
Najczęściej zadawane pytania
Kto w praktyce sprawdza firmę pod kątem ustawy o odpadach – inspekcja czy marszałek?
Sprawdza inspekcja ochrony środowiska. Marszałek województwa pełni funkcję rejestrową i dokonuje wpisu, zmiany lub wykreślenia, a kontrolę prowadzą Główny Inspektor Ochrony Środowiska i wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Oba organy współdziałają, ale ich kompetencje się uzupełniają i nie są tożsame.
Czy kontrola może odbyć się bez zawiadomienia?
Tak, w przypadku kontroli pozaplanowych: na wniosek organów albo interwencyjnych (art. 9a ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 1b-1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Kontrola planowa wymaga zawiadomienia, a przedsiębiorca może poprosić o jej rozpoczęcie przed upływem 7 dni (art. 48 ust. 4 Prawa przedsiębiorców).
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587) – art. 83 ust. 1 pkt 16, ust. 2 i ust. 2a.
- Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. 2024 poz. 425) – art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l, art. 9 i art. 9a.
- Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2025 poz. 1480) – art. 48.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
