Sprawozdanie z reklamówek w BDO musi złożyć każdy przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, który oferuje klientom lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego — bez względu na wielkość sklepu, liczbę pobranych torebek czy roczny obrót. Obowiązek wynika wprost z art. 40a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2023 poz. 1658 t.j.) i obejmuje także najmniejsze osiedlowe warzywniaki, kioski, piekarnie czy sklepy internetowe wysyłające produkty w plastikowych torbach.
W skrócie:
- Każdy sklep (nawet 10 m²) wydający reklamówki musi mieć wpis w BDO i złożyć roczne sprawozdanie do 15 marca.
- Opłata recyklingowa wynosi 0,20 zł netto za każdą wydaną lekką torbę plastikową (15–50 mikrometrów).
- Bardzo lekkie torby zrywki (poniżej 15 µm) na nieopakowaną żywność są zwolnione z opłaty, ale wymagają ewidencji i sprawozdania.
- Kara za brak sprawozdania: od 500 zł do 20 000 zł (art. 56 ustawy opakowaniowej), za brak wpisu BDO: od 5 000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 ustawy o odpadach).
- Ewidencja papierowa lub elektroniczna musi być przechowywana przez 5 lat i okazana na żądanie WIOŚ lub Urzędu Marszałkowskiego.
— autor: Piotr Chudeusz, Ekspert ds. BDO, KOBiZE i rozliczeń środowiskowych.
Czy mały sklep naprawdę musi składać sprawozdanie z reklamówek w BDO?
Tak — obowiązek dotyczy każdego przedsiębiorcy wydającego klientom lekkie torby plastikowe, bez progu kwotowego, ilościowego ani powierzchniowego. Polski ustawodawca, implementując dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/720, nie wprowadził żadnych wyłączeń dla mikroprzedsiębiorców ani sklepów osiedlowych.
To kluczowa różnica wobec wielu innych obowiązków BDO, gdzie istnieją progi zwolnień (np. dla niewielkich ilości odpadów). W przypadku reklamówek logika jest odwrotna: ustawodawca zakłada, że nawet sklep wydający 10 torebek tygodniowo uczestniczy w obrocie tworzywami sztucznymi i musi to udokumentować. Wynika to z polityki klimatycznej UE — torby foliowe stanowią jeden z najczęściej zaśmiecających ekosystemy odpadów.
W praktyce oznacza to, że właściciel kiosku, małej piekarni, butiku odzieżowego czy sklepu zoologicznego musi:
- uzyskać numer rejestrowy BDO przed pierwszym wydaniem reklamówki klientowi,
- pobierać opłatę recyklingową 0,20 zł netto od każdej lekkiej torby (15–50 µm) — z wyjątkiem bardzo lekkich zrywek,
- prowadzić ewidencję wydanych torebek w rozbiciu na rodzaje,
- składać roczne sprawozdanie w systemie BDO do 15 marca za rok poprzedni,
- odprowadzać pobrane opłaty na konto Urzędu Marszałkowskiego do 15 marca roku następującego po roku, w którym torby wydano.
Jeśli sklep nie wydaje żadnych reklamówek — np. wszystkie zakupy klienci pakują we własne torby wielokrotnego użytku albo sklep używa wyłącznie toreb papierowych — wówczas obowiązek BDO z tego tytułu nie powstaje. Warto jednak pamiętać, że pozostałe obowiązki opakowaniowe (np. sprzedaż produktów w opakowaniach jednostkowych) mogą wymagać rejestracji z innego tytułu.
Jakie torby podlegają obowiązkowi sprawozdawczemu?
Ustawa rozróżnia trzy kategorie toreb plastikowych, z czego dwie wymagają sprawozdania w BDO, a jedna jest całkowicie zwolniona. Kluczowy parametr to grubość ścianki torby wyrażona w mikrometrach (µm) oraz przeznaczenie.
| Rodzaj torby | Grubość | Opłata recyklingowa | Sprawozdanie BDO |
|---|
| Bardzo lekka (zrywka) – do żywności luzem | poniżej 15 µm | NIE (0 zł) | TAK – ewidencja + sprawozdanie |
| Lekka torba na zakupy | 15–49 µm | TAK – 0,20 zł netto/szt. | TAK |
| Pozostała (gruba, wielokrotnego użytku) | 50 µm i więcej | TAK – 0,20 zł netto/szt. | TAK |
| Torba papierowa, materiałowa, biodegradowalna z certyfikatem kompostowalności | — | NIE | NIE (z tytułu reklamówek) |
Wielu właścicieli sklepów myli się sądząc, że torba „eko” z napisem oxo-degradable jest zwolniona. To nieprawda — torby oksydegradowalne są w UE zakazane od lipca 2021 r. (dyrektywa SUP 2019/904), a torby określane jako biodegradowalne muszą posiadać certyfikat zgodności z normą EN 13432 i być wytworzone z tworzywa sztucznego, by również podlegały opłacie.
Bardzo lekkie torby zrywki — paradoks zwolnienia
Zrywki używane w stoiskach z owocami, warzywami czy pieczywem są zwolnione z opłaty recyklingowej, ale nie ze sprawozdawczości. Oznacza to, że sklep musi liczyć ilość wydanych zrywek (lub szacować ją na podstawie zakupów) i wykazać tę liczbę w rocznym sprawozdaniu BDO w pozycji „bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego”.
To rozwiązanie, które w 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdziło w oficjalnej interpretacji — celem jest monitorowanie wolumenu wszystkich toreb plastikowych w obrocie, nawet jeśli ekonomicznie nie generują wpływu do budżetu.
Sprawozdanie z reklamówek w BDO — terminy i kary
Sprawozdanie składa się raz w roku do 15 marca za rok poprzedni, wyłącznie elektronicznie przez bdo.mos.gov.pl. Brak złożenia oznacza karę administracyjną od 500 do 20 000 zł. System BDO automatycznie generuje formularz na podstawie wprowadzonych w ciągu roku danych ewidencyjnych.
| Zdarzenie | Termin | Podstawa prawna |
|---|
| Rejestracja BDO | Przed pierwszym wydaniem reklamówki | art. 50 ustawy o odpadach |
| Pobranie opłaty recyklingowej | W momencie sprzedaży torby klientowi | art. 40a ust. 1 ustawy opakowaniowej |
| Wpłata opłaty na konto Urzędu Marszałkowskiego | do 15 marca roku następnego | art. 40c ust. 1 ustawy opakowaniowej |
| Złożenie sprawozdania rocznego BDO | do 15 marca roku następnego | art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach |
| Przechowywanie ewidencji | 5 lat od końca roku kalendarzowego | art. 67 ust. 1 ustawy o odpadach |
Wysokość kar finansowych
| Naruszenie | Kara | Organ nakładający |
|---|
| Brak wpisu do BDO | 5 000 – 1 000 000 zł | WIOŚ / Marszałek Województwa |
| Brak złożenia sprawozdania | 500 – 20 000 zł | Marszałek Województwa |
| Nieprowadzenie ewidencji wydanych toreb | 500 – 20 000 zł | WIOŚ |
| Niepobieranie opłaty recyklingowej od klienta | 10 000 – 500 000 zł | Inspekcja Handlowa |
| Nieodprowadzenie pobranej opłaty na konto Urzędu Marszałkowskiego | Zaległość + odsetki + kara dodatkowa do 300% zaległości | Urząd Marszałkowski |
W praktyce kontrolnej WIOŚ w 2023 r. przeprowadził ponad 12 000 kontroli dotyczących obowiązków BDO, z czego znaczna część obejmowała właśnie małe sklepy detaliczne — szczególnie po skargach konsumenckich na niewystawianie paragonu zawierającego opłatę recyklingową. Jeżeli przedsiębiorca dobrowolnie zarejestruje się i złoży zaległe sprawozdania PRZED rozpoczęciem kontroli, jest to traktowane jako okoliczność łagodząca przy wymiarze kary.
Jak prowadzić ewidencję wydanych reklamówek?
Ewidencję można prowadzić w arkuszu kalkulacyjnym, papierowym zeszycie lub systemie sprzedażowym — ustawa nie narzuca formy, wymaga jedynie aby zawierała liczbę wydanych toreb z podziałem na rodzaje. Najpopularniejszym rozwiązaniem w małych sklepach jest moduł raportowy w kasie fiskalnej lub program sprzedażowy z osobnym kodem PLU dla każdej kategorii torby.
Ewidencja musi zawierać co najmniej:
- Datę wydania torby (zazwyczaj zbiorczo za dzień lub miesiąc),
- Rodzaj torby według grubości (bardzo lekka, lekka 15–49 µm, pozostała),
- Liczbę sztuk wydanych klientom,
- Sumę pobranych opłat recyklingowych (w zł netto),
- Saldo miesięczne/roczne – łączna liczba wydanych toreb i pobranych opłat.
Praktyczny wzór ewidencji dla małego sklepu
Minimalny arkusz Excel powinien mieć kolumny: miesiąc | torby zrywki (szt.) | torby lekkie 15–49 µm (szt.) | opłata pobrana (zł) | uwagi. Co miesiąc właściciel wpisuje liczbę wydanych torebek na podstawie zakupów (np. kupił paczkę 500 zrywek — w ciągu 2 miesięcy zużył wszystkie, więc średnio 250/mc).
W przypadku braku kasy fiskalnej (np. działalność nieewidencjonowana) najprostszą metodą jest ewidencja zakupowa: liczba toreb kupionych od hurtownika = liczba toreb wydanych klientom (z uwzględnieniem zapasu na koniec roku). Ta metoda jest akceptowana przez Urzędy Marszałkowskie pod warunkiem zachowania faktur zakupowych.
Najczęstsze błędy w ewidencji
- Brak rozróżnienia rodzajów toreb – sklep wpisuje wszystkie torby do jednej rubryki, podczas gdy ustawa wymaga podziału na kategorie grubościowe.
- Zaokrąglanie do dziesiątek/setek – formularz BDO przyjmuje dokładne liczby sztuk, nie szacunki kategorii „około 1000″.
- Brak ewidencji zrywek – wielu sprzedawców pomija je sądząc, że skoro są zwolnione z opłaty, to także ze sprawozdania. Błąd kosztujący 500–20 000 zł kary.
- Pomijanie toreb wydanych klientom firmowym – obowiązek dotyczy wszystkich klientów (B2C i B2B), bez wyjątków.
Sprawozdanie z reklamówek w BDO krok po kroku
Sprawozdanie składa się w module „Sprawozdawczość komunalna” → „Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami” w systemie bdo.mos.gov.pl, w terminie do 15 marca. Logowanie wyłącznie przez Profil Zaufany lub e-dowód osoby uprawnionej do reprezentacji firmy.
Procedura wypełnienia formularza
- Logowanie do BDO — bdo.mos.gov.pl, wybór firmy (jeśli użytkownik reprezentuje kilka podmiotów).
- Wybór modułu Sprawozdawczość → „Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami” za odpowiedni rok.
- Dział V „Torby na zakupy z tworzywa sztucznego” — wpisanie liczby wydanych toreb w rozbiciu na bardzo lekkie i lekkie.
- Wskazanie wysokości pobranej opłaty recyklingowej (suma za rok kalendarzowy).
- Weryfikacja danych — system automatycznie wylicza należną opłatę (liczba toreb lekkich × 0,20 zł) i porównuje z deklarowaną.
- Podpisanie i wysłanie sprawozdania przez Profil Zaufany.
- Pobranie UPO (Urzędowego Poświadczenia Odbioru) — dowód złożenia sprawozdania w terminie.
Jeżeli sklep w danym roku nie wydał żadnej torby (np. sklep został zamknięty, działalność zawieszona albo właściciel zrezygnował z reklamówek), nadal musi złożyć sprawozdanie zerowe BDO wpisując wartości „0″. Pominięcie sprawozdania zerowego jest tak samo karalne jak pominięcie zwykłego.
Co zrobić, gdy minął termin 15 marca?
Spóźnione sprawozdanie nadal można złożyć — system BDO nie blokuje formularzy po terminie. Należy to zrobić jak najszybciej, ponieważ dobrowolne uzupełnienie zaległości przed kontrolą działa jako okoliczność łagodząca. W praktyce Marszałek Województwa nakłada wówczas najniższy wymiar kary (500 zł) zamiast maksymalnego (20 000 zł). Szczegóły procedury opisujemy w artykule Czy da się poprawić sprawozdanie z odpadów po terminie i bez kary?.
Czy sklep internetowy też musi składać sprawozdanie z reklamówek w BDO?
Tak — sklep internetowy podlega tym samym obowiązkom, jeśli wysyła klientom produkty w torbach foliowych lub udostępnia torby przy odbiorze osobistym. Lokalizacja sprzedaży (offline/online) nie ma znaczenia dla przepisów o reklamówkach.
W praktyce e-commerce sytuacja bywa bardziej złożona, bo torby foliowe występują w trzech kontekstach:
- Torba na zakupy wydawana przy odbiorze osobistym (paczkomat, sklep stacjonarny) — podlega opłacie i ewidencji,
- Torba transportowa jako opakowanie wysyłkowe (foliopak, koperta kurierska) — NIE jest reklamówką w rozumieniu ustawy, ale stanowi opakowanie jednostkowe wprowadzane do obrotu — obowiązek opłaty produktowej i sprawozdania z opakowań,
- Torba wewnątrz paczki jako dodatkowe zabezpieczenie produktu — analogicznie jak opakowanie transportowe.
Sklepy internetowe mają więc często podwójny obowiązek BDO: jako wprowadzający produkty w opakowaniach oraz jako wydający lekkie torby na zakupy. Dlatego warto skorzystać z kompleksowej obsługi BDO dla firm, która obejmuje wszystkie obszary jednocześnie i eliminuje ryzyko pominięcia któregoś obowiązku.
Sklep franczyzowy — kto składa sprawozdanie?
Sprawozdanie składa franczyzobiorca, ponieważ to on jest stroną umów z klientami i to on wydaje reklamówki ze swojego sklepu, działając na własny rachunek. Franczyzodawca (sieć) nie ponosi tej odpowiedzialności, chyba że umowa franczyzy wyraźnie przenosi obowiązki BDO na centralę — co w praktyce zdarza się rzadko.
To częsta pułapka dla nowych ajentów sieci Żabka, Lewiatan, Carrefour Express, Małpka Express. Wpisanie się do BDO i prowadzenie sprawozdań to indywidualny obowiązek prowadzącego sklep — nawet jeśli centrala dostarcza torby foliowe ze swoim logo. Praktyka kontrolna pokazuje, że WIOŚ kieruje wnioski o ukaranie do konkretnego franczyzobiorcy (właściciela NIP-u sklepu), a nie do sieci.
Co jeśli ajent dopiero zaczyna działalność?
Rejestracja BDO musi nastąpić przed pierwszym dniem otwarcia sklepu. W praktyce oznacza to złożenie wniosku 7–14 dni przed startem (czas oczekiwania na decyzję Marszałka). Wpis wsteczny nie jest możliwy — jeżeli sklep działa od miesięcy bez BDO, każdy dzień zwiększa potencjalną odpowiedzialność karną.
Opłata recyklingowa — księgowanie i VAT
Opłata recyklingowa stanowi przychód sklepu, ale jest zwracana do budżetu państwa — w księgach księguje się ją jako zobowiązanie wobec Urzędu Marszałkowskiego, a nie jako zysk. Stanowisko Ministerstwa Finansów z 2019 r. (interpretacja ogólna PT3.8101.1.2019) jednoznacznie potwierdza, że opłata recyklingowa podlega VAT 23%.
Praktycznie wygląda to tak:
- Klient płaci za torbę 0,25 zł brutto (0,20 zł netto + 0,05 zł VAT 23%),
- Sklep wykazuje sprzedaż jako pozycję na paragonie z kodem PLU „torba foliowa”,
- Pobrane 0,20 zł netto trafia na osobne konto pomocnicze / rozrachunki z UMW,
- VAT 0,05 zł trafia do JPK_V7 jako standardowy podatek należny,
- Do 15 marca następnego roku sklep przelewa łączną sumę pobranych opłat (netto) na konto Urzędu Marszałkowskiego właściwego dla siedziby firmy.
Dodatkowo, na paragonie fiskalnym dla klienta opłata recyklingowa musi być widoczna jako odrębna pozycja. Sklepy nie mogą „ukryć” jej w cenie produktu (np. udając, że torba jest gratis). Brak wyodrębnienia jest naruszeniem ustawy o podatku od towarów i usług oraz może skutkować karą z art. 40b ustawy opakowaniowej.
Sprawozdanie z reklamówek a inne sprawozdania środowiskowe
Sprawozdanie z reklamówek to tylko jeden z elementów rocznej sprawozdawczości BDO — w tym samym formularzu sklep wykazuje również inne wprowadzone opakowania, sprzęt elektroniczny, baterie czy odpady wytworzone w działalności. Termin 15 marca obejmuje wszystkie te obszary łącznie.
Mały sklep detaliczny zazwyczaj ma kilka obowiązków sprawozdawczych jednocześnie:
- Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami — Dział V (torby) + Dział II (opakowania wprowadzane z produktami, np. butelki napojów we własnej marce),
- Sprawozdanie o wytworzonych odpadach — jeżeli sklep przekracza limity zwolnienia (np. wytwarza ponad 500 kg/rok opakowań kartonowych po dostawach),
- Sprawozdanie o korzystaniu ze środowiska (KOBiZE) — emisje z eksploatacji środków transportu, kotłów grzewczych, klimatyzacji.
Szczegółowe informacje o tym, kto składa sprawozdanie środowiskowe i jakie są dokładne kryteria, znajdziesz w artykule Kto musi składać sprawozdanie środowiskowe? Dowiedz się teraz, a kompleksowe wymagania na 2025 rok w Sprawozdanie za Korzystanie ze Środowiska 2025.
Najczęstsze błędy małych sklepów przy sprawozdaniu z reklamówek w BDO
Najczęstszym błędem jest przekonanie właścicieli małych sklepów, że obowiązek BDO ich nie dotyczy, bo „przecież to tylko warzywniak na rogu” — tymczasem przepisy nie mają progu wyłączenia. Drugim częstym problemem jest brak ewidencji zrywek do żywności luzem.
Dziesięć błędów, które najczęściej k
Najczęściej zadawane pytania o Czy mały sklep musi składać sprawozdanie z reklamówek?
Czy mały sklep naprawdę musi składać sprawozdanie z reklamówek w BDO?
Tak — obowiązek dotyczy każdego przedsiębiorcy wydającego klientom lekkie torby plastikowe, bez progu kwotowego, ilościowego ani powierzchniowego. Polski ustawodawca, implementując dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/720, nie wprowadził żadnych wyłączeń dla mikroprzedsiębiorców ani sklepów osiedlowych.
Jakie torby podlegają obowiązkowi sprawozdawczemu?
Ustawa rozróżnia trzy kategorie toreb plastikowych, z czego dwie wymagają sprawozdania w BDO, a jedna jest całkowicie zwolniona. Kluczowy parametr to grubość ścianki torby wyrażona w mikrometrach (µm) oraz przeznaczenie.
Wysokość kar finansowychNaruszenie
Kara
Organ nakładający
Brak wpisu do BDO
5 000 – 1 000 000 zł
WIOŚ / Marszałek Województwa
Brak złożenia sprawozdania
500 – 20 000 zł
Marszałek Województwa
Nieprowadzenie ewidencji wydanych toreb
500 – 20 000 zł
WIOŚ
Niepobieranie opłaty recyklingowej od klienta
10 000 – 500 000 zł
Inspekcja Handlowa
Nieodprowadzenie pobranej opłaty na konto Urzędu Marszałkowskiego
Zaległość + odsetki + kara dodatkowa do 300% zaległości
Urząd Marszałkowski
W praktyce kontrolnej WIOŚ w 2023 r. przeprowadził ponad 12 000 kontroli dotyczących obowiązków BDO, z czego znaczna część obejmowała właśnie małe sklepy detaliczne — szczególnie po skargach konsumenckich na niewystawianie paragonu zawierającego opłatę recyklingową. Jeżeli przedsiębiorca dobrowolnie zarejestruje się i złoży zaległe sprawozdania PRZED rozpoczęciem kontroli, jest to traktowane jako okoliczność łagodząca przy wymiarze kary.
Prowadzisz mały sklep i nie wiesz, czy musisz być w BDO? Nie ryzykuj kary 5 000–1 000 000 zł. Eksperci zarejestrują Twoją firmę w BDO online w 24h — dobiorą właściwe działy rejestru, kody PKD i wyeliminują błędy formalne. Cena: 299 zł netto.
Zarejestruj firmę w BDO w 24h →
Jak prowadzić ewidencję wydanych reklamówek?
Ewidencję można prowadzić w arkuszu kalkulacyjnym, papierowym zeszycie lub systemie sprzedażowym — ustawa nie narzuca formy, wymaga jedynie aby zawierała liczbę wydanych toreb z podziałem na rodzaje. Najpopularniejszym rozwiązaniem w małych sklepach jest moduł raportowy w kasie fiskalnej lub program sprzedażowy z osobnym kodem PLU dla każdej kategorii torby.
Procedura wypełnienia formularzaLogowanie do BDO — bdo.mos.gov.pl, wybór firmy (jeśli użytkownik reprezentuje kilka podmiotów).
Wybór modułu Sprawozdawczość → „Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami” za odpowiedni rok.
Dział V „Torby na zakupy z tworzywa sztucznego” — wpisanie liczby wydanych toreb w rozbiciu na bardzo lekkie i lekkie.
Wskazanie wysokości pobranej opłaty recyklingowej (suma za rok kalendarzowy).
Weryfikacja danych — system automatycznie wylicza należną opłatę (liczba toreb lekkich × 0,20 zł) i porównuje z deklarowaną.
Podpisanie i wysłanie sprawozdania przez Profil Zaufany.
Pobranie UPO (Urzędowego Poświadczenia Odbioru) — dowód złożenia sprawozdania w terminie.
Jeżeli sklep w danym roku nie wydał żadnej torby (np. sklep został zamknięty, działalność zawieszona albo właściciel zrezygnował z reklamówek), nadal musi złożyć sprawozdanie zerowe BDO wpisując wartości „0″. Pominięcie sprawozdania zerowego jest tak samo karalne jak pominięcie zwykłego.
Co zrobić, gdy minął termin 15 marca?
Spóźnione sprawozdanie nadal można złożyć — system BDO nie blokuje formularzy po terminie. Należy to zrobić jak najszybciej, ponieważ dobrowolne uzupełnienie zaległości przed kontrolą działa jako okoliczność łagodząca. W praktyce Marszałek Województwa nakłada wówczas najniższy wymiar kary (500 zł) zamiast maksymalnego (20 000 zł). Szczegóły procedury opisujemy w artykule Czy da się poprawić sprawozdanie z odpadów po terminie i bez kary?.
Czy sklep internetowy też musi składać sprawozdanie z reklamówek w BDO?
Tak — sklep internetowy podlega tym samym obowiązkom, jeśli wysyła klientom produkty w torbach foliowych lub udostępnia torby przy odbiorze osobistym. Lokalizacja sprzedaży (offline/online) nie ma znaczenia dla przepisów o reklamówkach.
Sklep franczyzowy — kto składa sprawozdanie?
Sprawozdanie składa franczyzobiorca, ponieważ to on jest stroną umów z klientami i to on wydaje reklamówki ze swojego sklepu, działając na własny rachunek. Franczyzodawca (sieć) nie ponosi tej odpowiedzialności, chyba że umowa franczyzy wyraźnie przenosi obowiązki BDO na centralę — co w praktyce zdarza się rzadko.
O autorze
Ekspert ds. BDO, KOBiZE i rozliczeń środowiskowych
Certyfikowany ekspert z ponad 10-letnim doświadczeniem w obsłudze polskich firm w zakresie rejestracji BDO, ewidencji odpadów i sprawozdań KOBiZE. Założyciel RejestracjaBDO.pl. Doradza setkom przedsiębiorców rocznie w sprawach środowiskowych.
10+ lat w branżyBDO · KOBiZE · ISO 14001Weryfikacja: lipiec 2026