Czy mała firma jest zwolniona z raportu do KOBiZE?
Piotr Chudeuszekspert ds. BDO, KOBiZE i ISOAktualizacjaCzytanie4 minStan prawny na 12 października 2026Nie. Mała firma nie jest zwolniona z raportu do KOBiZE tylko dlatego, że jest mała. Art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji nie przewiduje progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności. Liczy się to, czy działalność firmy w danym roku kalendarzowym powodowała emisje.
Czy ustawa przewiduje próg zwalniający małe firmy?
Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 7 ust. 1) nakłada obowiązek rocznego raportu do Krajowej bazy na podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje. Przepis nie wiąże obowiązku z wielkością emisji, przychodem ani skalą działalności. Dotyczy to także jednoosobowej działalności gospodarczej: dla przedsiębiorcy nie ma węższego zakresu z art. 7 ust. 1a, więc zakres obowiązku jest pełny. W przebadanych źródłach (ustawa, rozporządzenie wykonawcze, poradnik Krajowej bazy) nie znaleziono żadnego dodatkowego progu.
Tekst ustawy znajdziesz w tekście jednolitym: Dz.U. 2026 poz. 526. Przed złożeniem raportu sprawdź aktualne brzmienie przepisów oraz wymagania opisane w rozporządzeniu wykonawczym i poradniku Krajowej bazy.
Kiedy firma nie musi składać raportu?
Skoro skala nie ma znaczenia, rozstrzyga to, czy w ogóle pojawił się przedmiot raportu. Z przepisów i oficjalnego poradnika KOBiZE wynikają trzy sytuacje:
| Sytuacja | Skutek | Podstawa |
|---|---|---|
| Firma w danym roku kalendarzowym nie prowadziła działalności powodującej emisje | Brak przedmiotu raportu; w formularzu wybiera się opcję „Brak działalności powodującej emisję” | art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.; poradnik KOBiZE |
| Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą | Węższy zakres: raportuje tylko eksploatację instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw | art. 7 ust. 1a ustawy z 2009 r.; art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska |
| Upływ 5 lat od zakończenia roku, w którym obowiązek powstał | Obowiązek sporządzenia raportu za ten rok wygasa | art. 7 ust. 2c ustawy z 2009 r. |
Pierwszy przypadek nie jest zwolnieniem w ścisłym sensie. Po prostu nie zaszło zdarzenie, które rodzi obowiązek. Trzeci przypadek to limit czasowy dla starszych lat, a nie zwolnienie z obowiązku za rok bieżący.
Przykład: prywatny samochód a firma
Prywatny samochód to „urządzenie”, a nie „instalacja” ani „źródło spalania paliw” w rozumieniu art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska. Dlatego osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, która korzysta wyłącznie z takiego pojazdu, nie ma obowiązku raportowania (art. 7 ust. 1a ustawy z 2009 r.). To wyjątek dla osób prywatnych. Właściciel firmy nie może z niego skorzystać, bo art. 7 ust. 1a nie obejmuje przedsiębiorców. Więcej o pojazdach firmowych przeczytasz w artykule KOBiZE a samochody służbowe w 2026 r..
Co z kontrolą i konsekwencjami braku raportu?
Ustawa o systemie zarządzania emisjami nie ustanawia kary za niezłożenie rocznego raportu z art. 7 ust. 1 do Krajowej bazy. Nie oznacza to jednak, że brak raportu jest bez znaczenia: obowiązek istnieje, a organy nadzoru mają dostęp do danych. Na podstawie art. 7a ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy GIOŚ, WIOŚ i marszałek województwa mają wgląd do Krajowej bazy, nieodpłatny (art. 7a ust. 4). Ograniczenie do informacji dotyczących eksploatacji urządzeń dotyczy wyłącznie marszałka województwa (art. 7a ust. 1 pkt 3); GIOŚ i WIOŚ mają dostęp bez tego ograniczenia. Szersze omówienie tego tematu znajdziesz w tekście o skutkach braku raportu.
Jak raport KOBiZE łączy się z wykazem opłatowym?
Wykaz opłatowy za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest sporządzany na podstawie tego samego rocznego raportu, który składa się do Krajowej bazy (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.; zob. Prawo ochrony środowiska, Dz.U. 2025 poz. 647). Dane do wykazu pochodzą więc z raportu, a raport (termin: koniec lutego, art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.) warto przygotować przed wykazem i opłatą (termin: 31 marca, art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). To dwa odrębne obowiązki, z różnymi terminami i organami, a złożenie jednego dokumentu nie zastępuje drugiego. Dotyczy to tylko wykazu za emisje do powietrza. Wykazy za inne kategorie opierają się na innych źródłach danych (art. 286 ust. 3 pkt 2 i 3 Prawa ochrony środowiska).
Tu skala firmy ma znaczenie, ale tylko dla opłaty, nie dla raportu. Opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska nie wnosi się, jeśli jej roczna wysokość nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa ochrony środowiska). Jeśli roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, nie składa się także wykazu za ten rodzaj (art. 289 ust. 1 zdanie drugie). Progi liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska. Żaden z nich nie zwalnia z rocznego raportu do Krajowej bazy.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, czy w ubiegłym roku kalendarzowym firma prowadziła działalność powodującą emisje, na przykład z kotłowni, pojazdów lub maszyn.
2. Jeśli tak, zbierz dane i złóż raport w Krajowej bazie. Pomoże formularz KOBiZE.
3. Jeśli nie, wybierz w formularzu opcję „Brak działalności powodującej emisję”.
4. Po złożeniu raportu oblicz na podstawie tych samych danych opłatę za emisje do powietrza. Wykaz składasz, jeśli roczna opłata z tego tytułu przekracza 100 zł, a opłatę wnosisz, jeśli przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska).
5. Przy wątpliwościach co do zakresu potwierdź go u specjalisty lub w poradniku KOBiZE.
Podstawa prawna i źródła
Autor
Piotr Chudeusz
ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.
