Styropian z paczki: jak go rozliczyć w opakowaniach?

Styropian z paczki to opakowanie, a rozlicza go ten, kto wprowadził do obrotu produkt w tym opakowaniu — na przykład firma, która sama pakuje w niego towar, albo importer (art. 3 ust. 1 oraz art. 8 pkt 23 i 24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Taki wprowadzający musi mieć wpis do rejestru BDO (art. 10 ust. 1 pkt 5) i zapewnić recykling odpadów opakowaniowych tego samego rodzaju, samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań (art. 17 ust. 1). Przy łącznej masie opakowań do 1 Mg w roku może skorzystać ze zwolnienia z poziomów recyklingu i opłaty produktowej, jeśli spełni warunki pomocy de minimis (art. 6 ust. 3 i art. 7).

Opakowaniem w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi jest wyrób wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów (art. 3 ust. 1). Materiał nie ma znaczenia, liczy się funkcja. Kształtka, wypełnienie albo pudełko ze styropianu, które chroni towar w drodze do klienta, spełnia więc tę definicję — to wniosek z brzmienia przepisu, a nie osobny przepis o styropianie.

Czy styropian z paczki trzeba rozliczać u siebie?

Samo to, że styropian wylądował u Ciebie w paczce, nie robi z Ciebie podmiotu, który rozlicza go w BDO. Obowiązki ustawy o opakowaniach spoczywają na wprowadzającym produkty w opakowaniach. Ustawa wymienia tu w szczególności:

• przedsiębiorcę, który wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem — także wtedy, gdy wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy,
• przedsiębiorcę, który pakuje produkty wytworzone przez innego i wprowadza je do obrotu,
• prowadzącego jednostki handlu detalicznego powyżej ustawowego progu powierzchni sprzedaży, który sprzedaje produkty pakowane w tych jednostkach,
• importera oraz dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby działalności (art. 8 pkt 23 i 24).

Lista jest otwarta, więc o roli przesądza to, co faktycznie robisz z towarem, a nie nazwa działalności.

Kto rozlicza styropian z paczki?

Przypadek dużego detalisty, który wyłącznie odsprzedaje towary zapakowane przez innego krajowego dostawcę, wymaga indywidualnej oceny. Można o nią wystąpić przez wniosek o interpretację indywidualną na podstawie art. 34 Prawa przedsiębiorców.

Jeżeli sprzedajesz wyłącznie przez internet, powierzchnia sprzedaży z przepisu o jednostkach handlu detalicznego nie jest właściwym kryterium: ustawa odnosi ją do fizycznej powierzchni sprzedażowej lokalu, nie do magazynu ani wolumenu sprzedaży online (art. 8 pkt 10a).

Od kiedy styropian jest „wprowadzony do obrotu”

Wprowadzenie do obrotu następuje w dniu wydania opakowania lub produktu w opakowaniu z magazynu albo przekazania go osobie trzeciej (produkcja krajowa), w dniu przywozu na terytorium kraju (import) albo w dniu wystawienia faktury WNT — według tego, który z tych terminów jest najwcześniejszy (art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 8 pkt 24). Ciężar udowodnienia daty lub braku wprowadzenia spoczywa na przedsiębiorcy, więc warto zachować dokumenty wydania, przywozu i faktury.

Jak to rozliczyć krok po kroku?

1. Ustal rolę. Sprawdź w tabeli wyżej, czy pakujesz, sprzedajesz pod własną marką, importujesz albo nabywasz towar z innego kraju UE.

2. Ustal masę. Zsumuj masę wszystkich opakowań, które w danym roku kalendarzowym wprowadziłeś do obrotu — nie tylko styropianu.

3. Sprawdź próg 1 Mg. Jeśli łączna masa opakowań wprowadzonych w roku kalendarzowym nie przekracza 1 Mg, nie podlegasz wymaganym poziomom recyklingu, opłacie produktowej ani obowiązkowi publicznych kampanii edukacyjnych (art. 6 ust. 3 i art. 7).

4. Przy masie powyżej 1 Mg zapewnij recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak opakowania, w których wprowadziłeś produkty — samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań (art. 17 ust. 1 i art. 20).

5. Zadbaj o rejestr BDO i sprawozdanie. Zwolnienie do 1 Mg nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10) ani rocznego sprawozdania (art. 45 w zw. z art. 73 ustawy o odpadach) poza częścią o środkach na kampanie edukacyjne (art. 6 ust. 3).

Jakie wyjątki i warunki łatwo przeoczyć?

• Zwolnienie do 1 Mg działa tylko wtedy, gdy do 15 marca każdego roku złożysz przez BDO marszałkowi województwa zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis i spełnisz unijne warunki jej dopuszczalności (art. 7 ust. 1 i 4). Przekroczenie limitu pomocy de minimis oznacza brak zwolnienia.
• Wprowadzający środki niebezpieczne w opakowaniach mają odrębny obowiązek z art. 18.
• Opakowania wielomaterialowe rozlicza się według przepisów wydanych na podstawie art. 25 ust. 4, a nie według zwykłej kolumny załącznika nr 1.
• Roczne poziomy recyklingu na lata do 2029 r. wynikają z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 20 ust. 6 (Dz.U. 2021 poz. 2375).

Jak to wygląda na przykładzie sklepu internetowego?

Sklep internetowy kupuje od polskiego producenta zestawy narzędzi i wysyła je klientom, dokładając własny karton i wypełnienie ze styropianu. Producent rozlicza opakowania, w których sam wprowadził zestawy do obrotu. Sklep, który dopakowuje towar i przekazuje go klientowi, jest pakującym produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzającym je do obrotu — to on rozlicza styropian i karton, które dołożył (art. 8 pkt 23 lit. b). Jeśli w roku wprowadził łącznie nie więcej niż 1 Mg opakowań, może skorzystać ze zwolnienia z poziomów recyklingu i opłaty produktowej, jeśli do 15 marca złoży przez BDO zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis i spełni unijne warunki tej pomocy (art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 1 i 4); wpis do rejestru BDO pozostaje obowiązkowy (art. 10).

Co zrobić teraz?

Zważ lub oszacuj masę opakowań, które w tym roku wprowadziłeś do obrotu, i przypisz je do rodzaju materiału. Jeśli nie masz pewności co do swojej roli albo wpisu do rejestru BDO, skorzystaj z formularza kontaktowego.

Powiązane tematy

• Jak rozliczyć opakowania na wynos w restauracji?
• Etui lub kaseta zostaje u klienta: czy to opakowanie do rozliczenia w BDO?
• Czy gastronomia musi rozliczać jednocześnie SUP i opakowania?

Co jeszcze ustawa uznaje za opakowanie, a co nim nie jest?

Za opakowanie uważa się wyrób spełniający funkcje opakowania, z wyłączeniem wyrobu stanowiącego integralną część produktu i niezbędnego do jego przechowywania lub zabezpieczania przez cały okres funkcjonowania, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia. Opakowaniem jest też wyrób jednorazowego użytku sprzedany, wypełniony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży oraz część składowa opakowania i złączony z nim element pomocniczy spełniające funkcje opakowania (art. 3 ust. 2).

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.