Pojemnik na żywność z pokrywką: kiedy to produkt jednorazowy z tworzywa?

Przepisy nie rozstrzygają wprost każdego pojemnika z pokrywką, więc jego status potwierdź u marszałka województwa. Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi definiuje opakowanie jako wyrób przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów (art. 3 ust. 1), a pojemniki na żywność wymienia ustawa o opłacie produktowej w załącznikach nr 6 i nr 9 (Dz.U. 2024 poz. 433).

Co przepisy mówią o pojemniku na żywność?

Ustawa z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi uznaje za opakowanie wyrób spełniający funkcje opakowania, bez uszczerbku dla innych funkcji, jakie może spełniać (art. 3 ust. 2 pkt 1). Wyłączony jest wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, stanowiący integralną część produktu i niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania. Opakowaniem jest też wyrób jednorazowego użytku, który został sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży (art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. b), oraz wyrób wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży (art. 3 ust. 2 pkt 2 lit. a).

Przytoczone przepisy opisują więc, co jest opakowaniem, ale nie rozstrzygają wprost, kiedy konkretny pojemnik z pokrywką jest „jednorazowego użytku” z tworzywa. Kryterium wielokrotnego użytku, na przykład atestu na mycie w zmywarce, nie wynika z przytoczonych przepisów, dlatego status pojemnika potwierdź w urzędzie marszałkowskim.

Jakie trzy mechanizmy mogą objąć pojemnik?

Ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433) zawiera trzy odrębne mechanizmy dla produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Dla pojemnika na żywność liczą się dwa z nich, a trzeci pokazuje, czego pojemnik nie dotyczy.

Organem właściwym w sprawie opłaty producenta jest marszałek województwa, dlatego to u niego warto potwierdzić, czy dany pojemnik mieści się w sekcji I załącznika nr 9.

Jak czytać te przepisy przy konkretnym pojemniku?

Z przepisów wynikają odczytania, które trzeba rozdzielić i które da się zabezpieczyć dokumentami:

1. Pojemnik przeznaczony do bezpośredniego spożycia na miejscu lub na wynos. Stawka 0,25 zł za sztukę dotyczy pojemnika na żywność gotową do bezpośredniego spożycia (rozporządzenie z 7 grudnia 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 2679). Jeśli Twój pojemnik tak działa, sprawdź, czy sprzedaż odbywa się w punkcie sprzedaży, bo tam pobiera się opłatę od konsumenta. Zachowaj dane o liczbie sztuk.

2. Pojemnik, który do takiej żywności nie służy. Poza stawką 0,25 zł za sztukę z rozporządzenia z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679) mogą się znaleźć pojemniki, które nie są przeznaczone do bezpośredniego spożycia. Czy takim pojemnikiem zajmuje się opłata producenta z sekcji I załącznika nr 9, potwierdź u marszałka województwa. Zachowaj dane o masie w kilogramach.

3. Pojemnik oferowany jako trwały. Ustawa w przytoczonych przepisach nie podaje kryterium, według którego trwałość pojemnika wyklucza jego uznanie za jednorazowy. Tego przypadku przepisy wprost nie rozstrzygają. Zbierz atest producenta, opis przeznaczenia i materiał, a decyzję o statusie potwierdź na piśmie w urzędzie.

Gdy nie masz pewności, który odczyt jest właściwy, zapisz dla każdej partii materiał, przeznaczenie, liczbę sztuk i masę. Na tych danych można policzyć zarówno opłatę za sztukę, jak i za kilogram, jeśli urząd potwierdzi, że pojemnik podlega któremuś z mechanizmów.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Stawka 0,20 zł za sztukę dotyczy kubka na napoje, a nie pojemnika na żywność (Dz.U. 2023 poz. 2679).
• Opakowaniem nie jest wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia i który jest integralną częścią produktu (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami).
• Pojemniki na żywność występują zarówno w załączniku nr 6 (opłata w punkcie sprzedaży), jak i w sekcji I załącznika nr 9 (opłata producenta); to odrębne mechanizmy, a ich zbieg w konkretnym przypadku potwierdź u marszałka województwa.

Przykład: sklep z naczyniami na wynos

Przykład ilustracyjny. Sklep sprzedaje dwa produkty: cienki pojemnik z pokrywką z tworzywa do dań na wynos oraz grubszy pojemnik z deklaracją producenta „do mycia w zmywarce”. W pierwszym przypadku sklep dokumentuje przeznaczenie do bezpośredniego spożycia i liczbę sztuk, bo to one decydują o opłacie w punkcie sprzedaży. W drugim przypadku sprawdza, czy producent załączył atest do wielokrotnego użytku, i pyta urząd o status, zamiast przyjmować go domyślnie. W obu sytuacjach dane o masie przydają się do opłaty producenta.

Co zrobić teraz?

Ustal materiał, przeznaczenie i masę pojemnika, a potem zapytaj marszałka województwa o jego status. Jeśli zastanawiasz się, jak ograniczyć obciążenia zgodnie z prawem, przeczytaj tekst jak nie płacić opłaty produktowej w BDO legalnie. Które produkty jednorazowe trzeba wykazać w rozliczeniu, wyjaśniamy w artykule jakie produkty jednorazowe trzeba wykazać w sprawozdaniu SUP. Prowadzisz jednoosobową firmę? Zobacz, czy BDO dla JDG wymaga rejestracji.

Stan prawny na: 2026-10-13

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity) – art. 3 ust. 1 i 2
• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) – art. 3b, 3c, 3i, 3k, 3l oraz załączniki nr 6, 7 i 9