Czy restauracja musi składać... I Rejestracja BDO

Sprawozdanie SUP to odrębny obowiązek raportowy, który restauracja prowadząca sprzedaż napojów lub posiłków na wynos w jednorazowych opakowaniach z tworzyw sztucznych musi złożyć w systemie BDO niezależnie od standardowego rocznego sprawozdania o odpadach. Krótko mówiąc: tak, restauracja musi składać osobne sprawozdanie SUP, jeśli wprowadza do obrotu produkty objęte dyrektywą Single-Use Plastics — kubki na napoje czy pojemniki na żywność do bezpośredniego spożycia. Termin to corocznie do 15 marca za rok poprzedni.

W skrócie:

Tak — sprawozdanie SUP to odrębny formularz w BDO, składany do 15 marca każdego roku za rok poprzedni.
Obowiązek dotyczy każdej restauracji, kawiarni, food trucka, kiosku czy cateringu, który serwuje napoje lub jedzenie w jednorazowych opakowaniach z tworzyw sztucznych.
Od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje też opłata SUP (20 gr za kubek, 25 gr za pojemnik na żywność) — pobierana od klienta i odprowadzana do urzędu marszałkowskiego.
Kara za brak sprawozdania SUP: od 10 000 do 500 000 zł (art. 56 ustawy z 14.04.2023 r.).
Sprawozdanie SUP wymaga osobnej rejestracji w odpowiednim dziale rejestru BDO — wpis jako wytwórca odpadów to za mało.

Czym jest sprawozdanie SUP i dlaczego restauracja musi je składać?

Sprawozdanie SUP to roczny raport składany przez przedsiębiorcę wprowadzającego do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, wymieniony w załączniku nr 6 do ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. Restauracja, która wydaje napój w kubku jednorazowym albo posiłek w plastikowym pojemniku do spożycia poza lokalem, jest takim wprowadzającym i ma obowiązek raportowania.

Polski ustawodawca wdrożył dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (potocznie: dyrektywa SUP — Single-Use Plastics). Polska transpozycja, ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 877), nałożyła na branżę gastronomiczną cztery nowe obowiązki: ewidencję, opłatę pobieraną od konsumenta, sprawozdawczość roczną oraz zapewnienie alternatywy wielokrotnego użytku.

Kluczowe nieporozumienie: wielu restauratorów myli sprawozdanie SUP z rocznym sprawozdaniem o wytwarzanych odpadach (KPO/karta ewidencji). To dwa różne dokumenty. Sprawozdanie o odpadach dotyczy odpadów, które fizycznie powstają w lokalu (oleje, opakowania zbiorcze, odpady kuchenne). Sprawozdanie SUP raportuje produkty, które trafiają do klienta i potem stają się odpadem poza lokalem.

Jakie produkty SUP używane w gastronomii wymagają sprawozdania?

Sprawozdanie SUP obejmuje cztery główne kategorie produktów używanych w gastronomii: kubki jednorazowe na napoje (w tym ich nakrętki i wieczka), pojemniki na żywność do bezpośredniego spożycia, lekkie torby plastikowe oraz wybrane akcesoria (sztućce, słomki, mieszadełka, talerze). Każda restauracja prowadząca sprzedaż na wynos używa minimum dwóch z tych kategorii.

Ustawodawca rozróżnia dwie grupy produktów. Pierwsza grupa to produkty, dla których wprowadzający pobiera od klienta opłatę SUP — to kubki i pojemniki na żywność. Druga grupa to produkty objęte zakazem wprowadzania do obrotu od 24 lipca 2021 r. (talerze, sztućce, słomki, mieszadełka z konwencjonalnych tworzyw) lub wymagające ewidencji bez opłaty.

Produkt SUP	Opłata od klienta	Ewidencja	Sprawozdanie SUP
Kubek na napoje (zimne/gorące)	20 gr/szt.	TAK	TAK
Pojemnik na żywność (do bezpośredniego spożycia)	25 gr/szt.	TAK	TAK
Lekka plastikowa torba na zakupy	Opłata recyklingowa (osobno)	TAK	TAK
Słomki, mieszadełka, talerze, sztućce (z konwencjonalnego tworzywa)	ZAKAZ obrotu	N/D	N/D
Owijki, paczki na frytki, kanapki (z folii lub kartonu pokrytego tworzywem)	Brak opłaty SUP	TAK	TAK

Pojęcie „do bezpośredniego spożycia” wymaga doprecyzowania. Pojemnik objęty opłatą SUP to taki, w którym żywność może być spożywana od razu po wydaniu — bez konieczności podgrzewania, dodawania składników czy obróbki w domu. Pojemnik z surowym mięsem zamówiony przez sklep online nie podlega opłacie, ale pudełko z gotowym ciepłym daniem już tak.

Kto dokładnie ma obowiązek złożenia sprawozdania SUP w branży gastronomicznej?

Obowiązek złożenia sprawozdania SUP ma każdy przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomicznego, który pakuje albo udostępnia napój lub żywność w opakowaniach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Nie ma znaczenia wielkość firmy ani forma prawna — obowiązek dotyczy zarówno jednoosobowej działalności (food truck) jak i sieci restauracji.

Lista podmiotów zobowiązanych do złożenia sprawozdania SUP w gastronomii:

Restauracje stacjonarne oferujące sprzedaż na wynos lub w dostawie
Kawiarnie, herbaciarnie, lodziarnie wydające napoje w kubkach jednorazowych
Food trucki, kioski, budki gastronomiczne
Bary szybkiej obsługi i sieci fast food
Firmy cateringowe (jeśli używają jednorazowych pojemników)
Stołówki i bary mleczne wydające jedzenie na wynos
Cukiernie i piekarnie sprzedające gotowe napoje do spożycia poza lokalem
Stacje paliw z gastronomią (hot dogi, kawa na wynos)
Automaty vendingowe z napojami w kubkach jednorazowych

Zwolnienia? Praktycznie żadnych. Nawet kawiarnia, która sprzedaje 5 kaw dziennie w kubku jednorazowym, ma obowiązek prowadzenia ewidencji i złożenia sprawozdania SUP. Ustawodawca nie wprowadził progu minimalnego dla branży gastronomicznej — w odróżnieniu od niektórych obowiązków BDO, gdzie obowiązują limity ilościowe.

Wyjątek dotyczy lokali, które wydają napoje i jedzenie wyłącznie do spożycia w lokalu, na ceramice lub porcelanie wielokrotnego użytku. Tu nie ma wprowadzania do obrotu produktów SUP, więc sprawozdanie SUP nie jest wymagane. Wystarczy jednak, że taki lokal udostępni kubek jednorazowy do „kawy do biurka w lokalu obok” — i obowiązek już jest.

Sprawozdanie SUP a roczne sprawozdanie BDO o odpadach — czy to jeden dokument?

Nie, to dwa odrębne sprawozdania składane w systemie BDO. Sprawozdanie SUP raportuje produkty wprowadzone do obrotu w opakowaniu jednorazowym, a sprawozdanie o wytwarzanych odpadach raportuje odpady, które fizycznie powstały w lokalu i zostały przekazane odbiorcy. Oba mają ten sam termin — 15 marca — ale wypełnia się je w różnych modułach BDO.

Restauracja w typowym układzie składa równolegle:

Sprawozdanie SUP — moduł „Sprawozdawczość → Produkty, opakowania i gospodarka odpadami → SUP”
Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu nimi — moduł „Sprawozdawczość → Komunalne / Wytwarzane”
Sprawozdanie o opakowaniach (jeśli wprowadza napoje w opakowaniach jednostkowych, np. butelki własnej marki)

Praktyczna konsekwencja: rejestracja w BDO musi obejmować odpowiednie działy. Dział VI rejestru obejmuje wprowadzających produkty SUP — bez wpisu do tego działu sprawozdanie SUP się nie wyświetli. Restauracja, która zarejestrowała się w BDO tylko jako wytwórca odpadów (oleje spożywcze, opakowania zbiorcze), nie będzie miała dostępu do formularza SUP. Konieczna jest aktualizacja wpisu — można to zrobić samodzielnie albo skorzystać z naszej usługi rejestracji firmy w bazie BDO online w 24h.

Więcej o samym sprawozdaniu rocznym z odpadów znajdziesz w naszym poradniku: BDO sprawozdanie roczne — ewidencja odpadów.

Jakie dane wpisuje restauracja w sprawozdaniu SUP?

Sprawozdanie SUP wymaga podania masy i liczby sztuk produktów jednorazowych wprowadzonych do obrotu w roku sprawozdawczym, kwoty pobranej opłaty SUP od konsumentów oraz informacji o zapewnionych alternatywach wielokrotnego użytku. Dane podaje się osobno dla każdej kategorii produktów (kubki, pojemniki, torby).

Konkretne pola do uzupełnienia:

Liczba sztuk i masa wprowadzonych do obrotu kubków na napoje
Liczba sztuk i masa wprowadzonych do obrotu pojemników na żywność
Kwota opłaty SUP pobrana od konsumentów w danym roku (w zł)
Kwota odprowadzona do urzędu marszałkowskiego (do 15 marca następnego roku)
Informacja o opakowaniach wielokrotnego użytku udostępnionych klientom (np. system kaucyjny, system kubków zwrotnych)
Dane o publicznej kampanii edukacyjnej — restauracja ma obowiązek informować klientów o szkodliwości plastiku i dostępnych alternatywach

Dane do sprawozdania SUP muszą wynikać z ewidencji prowadzonej na bieżąco przez cały rok. Nie wystarczy zsumować faktur zakupu pod koniec lutego — ewidencja powinna obejmować również stany magazynowe, opakowania zniszczone i niewykorzystane oraz dokładną liczbę opakowań wydanych klientom (najlepiej z systemu kasowego POS).

Najczęściej popełniany błąd: restauratorzy podają liczbę kupionych kubków zamiast wydanych klientom. To dwie różne wartości. Jeśli restauracja kupiła w 2025 r. 50 000 kubków, ale 5 000 zostało w magazynie na 31 grudnia, a 1 000 zostało zniszczone podczas transportu, to do sprawozdania SUP wchodzi 44 000 sztuk faktycznie wprowadzonych do obrotu (wydanych konsumentom).

Ile kosztuje opłata SUP i jak ją rozliczyć?

Opłata SUP wynosi 20 groszy za każdy kubek jednorazowy na napoje i 25 groszy za każdy pojemnik na żywność, niezależnie od pojemności. Pobiera się ją od konsumenta przy sprzedaży, a następnie odprowadza do urzędu marszałkowskiego raz w roku — do 15 marca roku następnego.

Stawki obowiązują od 1 stycznia 2024 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679). Co istotne, opłata SUP nie jest podatkiem ani nie wchodzi do podstawy opodatkowania VAT — to opłata środowiskowa naliczana ponad cenę napoju/dania, ale przekazywana w całości na cele ochrony środowiska.

Element rozliczenia	Termin / Stawka	Podstawa prawna
Opłata SUP — kubek	0,20 zł/szt.	Rozp. MKiŚ 07.12.2023
Opłata SUP — pojemnik	0,25 zł/szt.	Rozp. MKiŚ 07.12.2023
Termin złożenia sprawozdania SUP	15 marca	Ustawa z 14.04.2023, art. 8
Termin wpłaty opłaty SUP	15 marca	Ustawa z 11.05.2001
Kara za brak sprawozdania SUP	10 000 – 500 000 zł	Ustawa z 14.04.2023, art. 56
Kara za niepobranie opłaty SUP	500 – 20 000 zł	Ustawa z 14.04.2023

Praktyczny przykład: średniej wielkości kawiarnia wydaje dziennie 150 kubków + 30 pojemników na lunche. Roczna kwota opłaty SUP wynosi: 150 × 365 × 0,20 zł + 30 × 365 × 0,25 zł = 10 950 zł + 2 738 zł = **13 688 zł** rocznie do odprowadzenia do urzędu marszałkowskiego. To pieniądze konsumentów (a nie restauracji), które przedsiębiorca tylko pośredniczy w przekazaniu.

Jakie kary grożą za brak sprawozdania SUP?

Brak złożenia sprawozdania SUP w terminie zagrożony jest administracyjną karą pieniężną w wysokości od 10 000 do 500 000 zł, nakładaną przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Dodatkowo, nieprowadzenie ewidencji produktów SUP albo niepobieranie opłaty od konsumentów wiąże się z osobnymi karami od 500 do 20 000 zł.

Katalog naruszeń, za które WIOŚ nakłada kary w obszarze SUP:

Brak sprawozdania SUP po terminie — kara 10 000–500 000 zł
Niezłożenie sprawozdania w ogóle — kara w górnym przedziale
Brak ewidencji produktów SUP — kara 500–20 000 zł
Niepobranie opłaty SUP od konsumenta — kara 500–20 000 zł
Nieodprowadzenie pobranej opłaty SUP — kara wraz z odsetkami
Brak alternatywy wielokrotnego użytku — kara 500–20 000 zł
Wprowadzanie zakazanych produktów (słomki, sztućce, talerze z plastiku) — kara 10 000–500 000 zł

Kary kumulują się. Restauracja, która jednocześnie nie złożyła sprawozdania SUP, nie pobierała opłaty od klientów i nie zapewniała opakowań wielokrotnego użytku, może otrzymać trzy odrębne decyzje karne — łącznie nawet kilkaset tysięcy złotych. WIOŚ przeprowadził w 2024 r. blisko 3 200 kontroli w branży gastronomicznej dotyczących wyłącznie obszaru SUP.

Okolicznością łagodzącą jest dobrowolne uregulowanie obowiązków przed kontrolą — analogicznie jak w klasycznym BDO. Jeśli restauracja sama zauważy, że nie złożyła sprawozdania, i zrobi to z opóźnieniem przed wszczęciem kontroli, organ może nałożyć karę minimalną. Pomocny może być nasz artykuł: Czy da się poprawić sprawozdanie z odpadów po terminie i bez kary?

Potrzebujesz pomocy ze sprawozdaniem SUP?
Nasz zespół przygotuje pełną dokumentację dla Twojej restauracji, kawiarni lub food trucka — ewidencja SUP, sprawozdanie roczne i rozliczenie opłaty środowiskowej w jednym pakiecie.

Sprawdź usługę sprawozdań BDO →

Jak prowadzić ewidencję produktów SUP w restauracji?

Ewidencja produktów SUP powinna obejmować datę i ilość zakupu opakowań, datę i ilość wydanych klientom (najlepiej z raportów POS), stan magazynowy oraz kwoty pobranej opłaty SUP od konsumentów. Dane gromadzi się na bieżąco — minimum raz w miesiącu — w formie tabelarycznej (Excel) lub bezpośrednio w module BDO.

Praktyczna metoda dla małej kawiarni lub food trucka:

Faktury zakupu opakowań — archiwizuj wszystkie dokumenty od dostawcy, oddzielnie dla każdego rodzaju produktu SUP. Zapisuj liczbę sztuk i masę netto (gramatura podana na opakowaniu zbiorczym).
Raporty kasowe — zaprogramuj kasę fiskalną tak, by automatycznie naliczała opłatę SUP przy każdej sprzedaży „na wynos”. To pozwoli na koniec roku wygenerować raport zbiorczy.
Inwentaryzacja magazynowa — na koniec roku policz fizycznie pozostałe opakowania w magazynie. Różnica między zakupem a stanem końcowym daje liczbę wydaną klientom.
Rejestr opłat — odkładaj pobraną opłatę SUP na osobne subkonto lub w księgowości pod osobną pozycją, aby uniknąć pomieszania z przychodami z gastronomii.
Kampania edukacyjna — fotografuj tablice, plakaty i naklejki informujące klientów o szkodliwości plastiku i alternatywach (np. zniżce za przyniesiony kubek). To dowód spełnienia obowiązku edukacyjnego.

Dla większych sieci restauracji rekomendujemy zewnętrzne oprogramowanie do ewidencji środowiskowej, które integruje się z systemem POS i automatycznie generuje dane do sprawozdania SUP. Koszt: 80–200 zł miesięcznie. Zwraca się przy pierwszej kontroli WIOŚ.