Kogo dotyczy opłata SUP to pytanie, które od 1 stycznia 2024 r. zadaje sobie każdy przedsiębiorca sprzedający napoje lub żywność w jednorazowych opakowaniach z tworzyw sztucznych — restauracje, bary, food trucki, kawiarnie, stacje paliw, sklepy spożywcze, automaty vendingowe i serwisy dowozu. Obowiązek wynika z ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2023 poz. 877), która wdraża do polskiego prawa unijną dyrektywę SUP 2019/904.
W skrócie:
- Opłata SUP dotyczy każdego, kto oferuje napoje lub żywność w jednorazowych kubkach lub pojemnikach z tworzyw sztucznych — bez względu na wielkość firmy.
- Stawki wynoszą 0,20 zł za kubek i 0,25 zł za pojemnik na żywność — opłatę pobiera się od konsumenta przy sprzedaży.
- Każdy podmiot objęty SUP musi być zarejestrowany w BDO i prowadzić ewidencję wprowadzonych do obrotu produktów.
- Termin rozliczenia rocznego: 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.
- Kary za brak rejestracji lub naruszenia: od 500 zł do 500 000 zł (art. 40k–40m ustawy SUP).
- Dodatkowy obowiązek: oferowanie alternatyw wielokrotnego użytku w punkcie sprzedaży (od 1.07.2024).
Czym jest opłata SUP i skąd się wzięła?
Opłata SUP (Single-Use Plastics) to opłata konsumencka pobierana przez przedsiębiorców od klientów kupujących napoje lub żywność w jednorazowych opakowaniach z tworzyw sztucznych. Jej celem jest zniechęcenie do używania plastiku jednorazowego i sfinansowanie systemu zbiórki odpadów po tych produktach.
Podstawą prawną jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko, wdrożona do polskiego porządku prawnego nowelizacją ustawy z 14 kwietnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 877). Obowiązek pobierania opłaty wszedł w życie 1 stycznia 2024 r., a wcześniej — od 24 lipca 2023 r. — pojawił się obowiązek rejestracji w BDO i prowadzenia ewidencji SUP.
Logika tego rozwiązania jest prosta: konsument płaci niewielką dopłatę przy każdym zakupie kawy „na wynos” w plastikowym kubku lub frytek w plastikowej tacce. Środki zebrane od konsumentów przekazywane są na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do 15 marca roku następnego. NFOŚiGW finansuje z nich m.in. utrzymanie publicznych systemów zbiórki odpadów oraz akcje edukacyjne.
Kogo dotyczy opłata SUP w praktyce?
Opłata SUP dotyczy każdego przedsiębiorcy — niezależnie od wielkości firmy, formy prawnej czy obrotu — który w ramach swojej działalności pakuje napoje albo żywność w jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych i wydaje je konsumentom końcowym. Liczy się czynność „wprowadzenia do obrotu”, a nie sama produkcja opakowań.
Praktycznie oznacza to, że obowiązek dotyczy:
- Restauracje, bary, pizzerie — każda sprzedaż „na wynos” lub z dostawą w plastikowych pojemnikach.
- Kawiarnie i cukiernie — kubki na kawę, herbatę, koktajle, lody w plastikowych miseczkach.
- Food trucki, kioski gastronomiczne, food courty — bez względu na sezonowość działalności.
- Stacje paliw i sklepy convenience — sprzedaż hot dogów, zapiekanek, kawy z ekspresu w plastikowych kubkach.
- Sklepy spożywcze i piekarnie — gotowe sałatki, dania na wagę, kanapki w opakowaniach z tworzyw.
- Automaty vendingowe — napoje gorące i zimne wydawane w kubkach jednorazowych.
- Hotele i pensjonaty — w zakresie sprzedaży napojów i posiłków „na wynos”.
- Serwisy dostawy jedzenia (catering, dark kitchen) — pakujące dania w pojemniki plastikowe.
- Organizatorzy eventów — koncerty, festiwale, targi z gastronomią.
Jeśli prowadzisz którąkolwiek z powyższych działalności i jeszcze nie dopełniłeś formalności, warto rozważyć rejestrację firmy w BDO online w 24h — to pierwszy i obowiązkowy krok przed pobieraniem opłaty SUP.
Kogo dotyczy opłata SUP, gdy sprzedaż jest okazjonalna?
Opłata SUP dotyczy także przedsiębiorców prowadzących sprzedaż sezonową lub okazjonalną — nawet jeśli wydają plastikowe kubki tylko przez kilka dni w roku. Brak progu minimalnego (jak np. limit 500 kg dla opakowań niebezpiecznych) oznacza, że nawet wydanie jednej kawy w jednorazowym kubku rodzi obowiązek ewidencji i opłaty.
W praktyce dotyczy to wystaw branżowych, jarmarków, food trucków na imprezach plenerowych, kawiarni sezonowych nad morzem czy stoisk weekendowych. Brak rejestracji w BDO w takich sytuacjach jest najczęstszym naruszeniem wykrywanym przez WIOŚ — ponad 12 000 kontroli w 2023 r. wykazało, że ok. 30% sezonowych podmiotów gastronomicznych nie miało wpisu.
Jakich opakowań dotyczy opłata SUP?
Opłata SUP dotyczy dwóch konkretnych grup produktów wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy o obowiązkach przedsiębiorców: kubków na napoje (w tym ich pokrywek i wieczek) oraz pojemników na żywność przeznaczoną do bezpośredniego spożycia bez dodatkowej obróbki. Decydujące jest, że w składzie znajduje się tworzywo sztuczne — nawet jeśli stanowi tylko cienką warstwę powłoki.
| Rodzaj opakowania | Stawka opłaty SUP | Przykłady |
|---|
| Kubki na napoje z tworzyw sztucznych (w tym z papieru powlekanego) | 0,20 zł/szt. | Kubki na kawę, herbatę, soki, koktajle, napoje gazowane |
| Pojemniki na żywność do bezpośredniego spożycia | 0,25 zł/szt. | Tacki na frytki, pudełka na burgery, pojemniki na sałatki, miseczki na lody |
| Pokrywki i wieczka do kubków | Wliczone w cenę kubka (1 opłata) | Plastikowe wieczka z otworem do picia |
Co istotne — opłata SUP nie obejmuje opakowań w pełni szklanych, metalowych, w 100% tekturowych bez powłoki plastikowej ani opakowań wielokrotnego użytku (porcelana, ceramika, stal nierdzewna). Nie dotyczy także butelek PET na napoje — te są regulowane odrębnie w ramach systemu kaucyjnego (start: 1 października 2025 r.).
Czy słomki, sztućce i talerze podlegają opłacie SUP?
Słomki, jednorazowe sztućce, talerze, mieszadełka do napojów oraz patyczki do balonów nie podlegają opłacie SUP — ponieważ są one od 24 maja 2021 r. całkowicie zakazane w obrocie na podstawie art. 3b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców. Nie można ich legalnie sprzedawać, nawet po doliczeniu opłaty.
To częste źródło nieporozumień: przedsiębiorcy myślą, że wystarczy doliczyć opłatę i mogą używać plastikowych słomek. To błąd — za ich wprowadzanie do obrotu grożą oddzielne sankcje (do 100 000 zł). Trzeba przejść na słomki papierowe, bambusowe, ze stali nierdzewnej lub kompostowalne PLA.
Jakie obowiązki nakłada opłata SUP na przedsiębiorcę?
Przedsiębiorca objęty opłatą SUP ma pięć podstawowych obowiązków: rejestrację w BDO, pobieranie opłaty od konsumentów, prowadzenie ewidencji, składanie sprawozdania rocznego oraz oferowanie alternatyw wielokrotnego użytku. Niedopełnienie któregokolwiek z nich może skutkować karą administracyjną.
1. Rejestracja w BDO — pierwszy krok
Przed pierwszym wydaniem produktu SUP konsumentowi przedsiębiorca musi być wpisany do Rejestru BDO w dziale VI „Wprowadzający produkty w opakowaniach” oraz w dziale dotyczącym produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Wniosek składa się elektronicznie przez portal bdo.mos.gov.pl — z użyciem Profilu Zaufanego lub e-dowodu.
Rejestracja jest bezpłatna, ale wymaga prawidłowego dobrania kodów PKD, działów rejestru i klasyfikacji produktów. Statystyki MKiŚ za 2024 r. pokazują, że 43% wniosków zawiera błędy formalne — najczęściej brak właściwego działu lub niepoprawne PKD. W takich sytuacjach pomocne jest skorzystanie z profesjonalnej obsługi BDO online, która eliminuje ryzyko zwrotu wniosku.
2. Pobieranie opłaty od konsumenta
Opłata SUP musi być doliczona do ceny każdego napoju lub posiłku sprzedawanego w opakowaniu objętym ustawą. Powinna być widoczna dla konsumenta — najczęściej na paragonie jako oddzielna pozycja lub w cenniku. Można ją również wyróżnić informacyjnie w lokalu („Cena obejmuje opłatę SUP 0,20 zł”).
3. Ewidencja wprowadzonych produktów
Każdy przedsiębiorca musi prowadzić ewidencję kupionych i wydanych konsumentom produktów SUP w podziale na rodzaje (kubki, pojemniki). Ewidencja może mieć formę papierową lub elektroniczną — kluczowe jest, by była aktualna i pozwoliła na rzetelne sprawozdanie roczne. Faktury zakupu opakowań stanowią podstawowy dokument źródłowy.
4. Sprawozdanie roczne do 15 marca
Do 15 marca każdego roku należy złożyć sprawozdanie w systemie BDO za poprzedni rok kalendarzowy. Sprawozdanie zawiera dane o liczbie wprowadzonych produktów oraz wpłaconej opłacie SUP. Termin wpłaty środków na konto NFOŚiGW również upływa 15 marca. Pomoc w tym zakresie zapewnia obsługa sprawozdań BDO dla firm.
5. Obowiązek oferowania alternatyw
Od 1 lipca 2024 r. każdy punkt gastronomiczny musi dodatkowo oferować klientom opakowania wielokrotnego użytku jako alternatywę dla jednorazowych — np. kubki termiczne na kaucję, naczynia ceramiczne dla spożycia w lokalu, system Pant&Co czy „mój kubek”. Brak takiej alternatywy stanowi naruszenie art. 3aa ustawy SUP.
Stawki opłaty SUP i terminy płatności
Stawki opłaty SUP zostały określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679). Wynoszą 0,20 zł za każdy kubek na napoje i 0,25 zł za każdy pojemnik na żywność — bez względu na pojemność opakowania (300 ml czy 500 ml — stawka identyczna).
| Zdarzenie | Termin | Podstawa prawna |
|---|
| Rejestracja w BDO (dział VI + SUP) | Przed pierwszą sprzedażą produktu SUP | art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach |
| Pobieranie opłaty SUP od konsumenta | Od 1.01.2024 — przy każdej transakcji | art. 3b–3c ustawy SUP |
| Oferowanie alternatyw wielokrotnego użytku | Od 1.07.2024 — stale | art. 3aa ustawy SUP |
| Sprawozdanie roczne SUP w BDO | Do 15 marca za rok poprzedni | art. 73 ustawy o odpadach |
| Wpłata zebranej opłaty na konto NFOŚiGW | Do 15 marca za rok poprzedni | art. 3c ust. 4 ustawy SUP |
| Sprawozdanie o opakowaniach (oddzielne) | Do 15 marca za rok poprzedni | art. 73 ust. 1 pkt 3 |
Jakie kary grożą za naruszenie obowiązków SUP?
Kary za naruszenie obowiązków SUP wynoszą od 500 zł do 500 000 zł — w zależności od typu naruszenia i jego ciężaru. Organem właściwym jest Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) lub Marszałek Województwa. Najwyższe sankcje grożą za brak rejestracji w BDO przy jednoczesnym prowadzeniu działalności objętej opłatą.
| Naruszenie | Wysokość kary | Organ nakładający |
|---|
| Brak wpisu do BDO (art. 194 ust. 1) | 5 000 – 1 000 000 zł | Marszałek Województwa / WIOŚ |
| Brak pobierania opłaty SUP od konsumentów | 500 – 20 000 zł | Inspekcja Handlowa / WIOŚ |
| Brak ewidencji produktów SUP | 10 000 – 500 000 zł | WIOŚ |
| Niezłożenie sprawozdania rocznego | do 50 000 zł | Marszałek Województwa |
| Brak alternatyw wielokrotnego użytku | 500 – 20 000 zł | Inspekcja Handlowa |
| Wprowadzanie zakazanych produktów (słomki, talerze plastikowe) | do 100 000 zł | WIOŚ / IH |
Co kluczowe — kary są kumulatywne. Brak wpisu do BDO + brak ewidencji + brak sprawozdania = trzy oddzielne sankcje, które mogą się sumować. W praktyce kontroli WIOŚ z 2024 r. mediana kary dla małej restauracji bez wpisu BDO i bez prowadzonej ewidencji SUP wynosiła ok. 25 000 zł.
Dobrowolne uzupełnienie rejestracji przed kontrolą stanowi okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary administracyjnej zgodnie z art. 194a ustawy o odpadach. Dlatego warto działać proaktywnie — zwłaszcza że ponad 12 000 kontroli rocznie sprawia, że ryzyko trafienia na inspekcję jest realne.
Prowadzisz restaurację, kawiarnię, food truck lub sklep convenience? Sprawdzimy, czy musisz pobierać opłatę SUP i przeprowadzimy rejestrację w BDO w 24h. Cena: 299 zł netto, gwarancja eliminacji błędów formalnych.
Zamów obsługę BDO online →
Kogo dotyczy opłata SUP — czy są wyjątki i zwolnienia?
Ustawa nie przewiduje praktycznie żadnych zwolnień ilościowych ani podmiotowych z opłaty SUP — odróżnia ją to od reżimu BDO dla opakowań tradycyjnych (gdzie istnieje próg 500 kg/rok). Każde wydanie kubka lub pojemnika konsumentowi rodzi obowiązek opłaty, niezależnie od liczby sztuk czy obrotu firmy.
Istnieją jednak trzy sytuacje, w których opłata SUP nie wystąpi:
- Sprzedaż w opakowaniach wielokrotnego użytku — np. kawiarnia, która podaje kawę wyłącznie w porcelanowych filiżankach „do spożycia na miejscu”, nie pobiera SUP.
- Sprzedaż w opakowaniach bez tworzyw sztucznych — opakowania w 100% szklane, w 100% metalowe, w 100% papierowe bez powłoki PE/PP/PLA. Uwaga: papierowy kubek z plastikową powłoką wewnętrzną podlega SUP.
- Sprzedaż B2B między przedsiębiorcami — np. hurtownia sprzedająca opakowania innej firmie. Opłata SUP dotyczy wyłącznie wydawania produktu konsumentowi końcowemu (B2C).
Warto też wiedzieć, że tzw. opakowania kompostowalne (PLA, bagasse, otręby pszenne) na potrzeby ustawy o SUP są traktowane jako tworzywa sztuczne, jeśli zawierają polimery syntetyczne lub modyfikowane. Tylko opakowania w 100% z naturalnych polimerów (np. liść palmowy, drewno, naturalne włókna) są poza systemem SUP.
Czy mała kawiarnia z 50 kawami dziennie też podlega opłacie SUP?
Tak, mała kawiarnia sprzedająca 50 kaw dziennie w plastikowych lub papierowo-powlekanych kubkach również podlega opłacie SUP — bez progu zwolnienia. Rocznie to ok. 15 000 kubków, co generuje obowiązek pobierania 0,20 zł × 15 000 = 3 000 zł opłaty rocznie do przekazania na NFOŚiGW.
Wpis do BDO oraz prowadzenie ewidencji są niezbędne nawet przy niewielkim wolumenie. Wbrew pozorom administracja egzekwuje obowiązki małych podmiotów — w 2023 r. WIOŚ skontrolował ponad 4 000 lokali gastronomicznych do 5 stanowisk pracy.
Opłata SUP a inne opłaty środowiskowe — czym się różnią?
Opłata SUP jest tylko jedną z opłat środowiskowych, które mogą dotyczyć firmy gastronomicznej lub handlowej. Należy odróżnić ją od opłaty recyklingowej za reklamówki, opłaty produktowej za opakowania oraz przyszłego systemu kaucyjnego.
| Opłata | Czego dotyczy | Kto pobiera | Stawka |
|---|
| Opłata SUP | Kubki i pojemniki jednorazowe z tworzyw sztucznych z napojami/żywnością | Sprzedawca → konsument | 0,20 zł / 0,25 zł |
| Opłata recyklingowa | Lekkie torby na zakupy z tworzyw sztucznych (reklamówki) | Sklep → konsument | 0,20 zł / szt. |
| Opłata produktowa | Niewykonanie obowiązku odzysku/recyklingu opakowań | Przedsiębiorca → urząd marszałkowski | Zależna od rodzaju opakowania |
| System kaucyjny (od 1.10.2025) | Butelki PET ≤3 l, puszki, butelki szklane wielokrotnego użytku | Sprzedawca → konsument (zwrot) | 0,50 zł – 1,00 zł kaucji |
Te opłaty mogą się kumulować — np. sklep convenience pobiera jednocześnie opłatę SUP (za kubki z kawą), opłatę recyklingową (za reklamówki) oraz od 1.10.2025 r. kaucję za butelki PET. Każda z nich wymaga oddzielnej ewidencji w BDO i oddzielnego sprawozdania. Więcej o opłacie recyklingowej za reklamówki znajdziesz w artykule BDO opłata recyklingowa za reklamówki w 2024.
Jak prawidłowo wdrożyć SUP w firmie — checklista
Wdrożenie obowiązku SUP w firmie wymaga 6 kroków formalno-operacyjnych. Im wcześniej je wykonasz, tym mniejsze ryzyko sankcji administracyjnych. Optymalny czas pełnego wdrożenia to ok. 7–14 dni od momentu decyzji o rejestracji.
- Audyt opakowań — przejrzyj wszystkie kubki, tacki, pudełka używane w firmie. Sprawdź, czy zawierają tworzywa sztuczne. Weź pod uwagę także opakowania od dostawców (np. catering pakuje w tackach plastikowych).
- Rejestracja w BDO — wpis w dziale VI i SUP. Profil Zaufany + portal bdo.mos.gov.pl. Czas: 7–14 dni przy bezbłędnym wniosku.
- System ewidencji — uruchom prosty arkusz Excel lub system POS, który zlicza wydane kubki/pojemniki. Faktury zakupu opakowań to dokument źródłowy.
- Aktualizacja cenników i paragonów — wprowadź pozycję „opłata SUP” do menu, kasy fiskalnej, paragonów. Poinformuj klientów (tabliczka informacyjna w lokalu).
- Wdrożenie alternatyw wielokrotnego użytku — kubki termiczne na k
Najczęściej zadawane pytania o Kogo dotyczy opłata SUP? Sprawdź najważniejsze informacje
Czym jest opłata SUP i skąd się wzięła?
Opłata SUP (Single-Use Plastics) to opłata konsumencka pobierana przez przedsiębiorców od klientów kupujących napoje lub żywność w jednorazowych opakowaniach z tworzyw sztucznych. Jej celem jest zniechęcenie do używania plastiku jednorazowego i sfinansowanie systemu zbiórki odpadów po tych produktach.
Kogo dotyczy opłata SUP w praktyce?
Opłata SUP dotyczy każdego przedsiębiorcy — niezależnie od wielkości firmy, formy prawnej czy obrotu — który w ramach swojej działalności pakuje napoje albo żywność w jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych i wydaje je konsumentom końcowym. Liczy się czynność „wprowadzenia do obrotu”, a nie sama produkcja opakowań.
Kogo dotyczy opłata SUP, gdy sprzedaż jest okazjonalna?
Opłata SUP dotyczy także przedsiębiorców prowadzących sprzedaż sezonową lub okazjonalną — nawet jeśli wydają plastikowe kubki tylko przez kilka dni w roku. Brak progu minimalnego (jak np. limit 500 kg dla opakowań niebezpiecznych) oznacza, że nawet wydanie jednej kawy w jednorazowym kubku rodzi obowiązek ewidencji i opłaty.
Jakich opakowań dotyczy opłata SUP?
Opłata SUP dotyczy dwóch konkretnych grup produktów wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy o obowiązkach przedsiębiorców: kubków na napoje (w tym ich pokrywek i wieczek) oraz pojemników na żywność przeznaczoną do bezpośredniego spożycia bez dodatkowej obróbki. Decydujące jest, że w składzie znajduje się tworzywo sztuczne — nawet jeśli stanowi tylko cienką warstwę powłoki.
Czy słomki, sztućce i talerze podlegają opłacie SUP?
Słomki, jednorazowe sztućce, talerze, mieszadełka do napojów oraz patyczki do balonów nie podlegają opłacie SUP — ponieważ są one od 24 maja 2021 r. całkowicie zakazane w obrocie na podstawie art. 3b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców. Nie można ich legalnie sprzedawać, nawet po doliczeniu opłaty.
Jakie obowiązki nakłada opłata SUP na przedsiębiorcę?
Przedsiębiorca objęty opłatą SUP ma pięć podstawowych obowiązków: rejestrację w BDO, pobieranie opłaty od konsumentów, prowadzenie ewidencji, składanie sprawozdania rocznego oraz oferowanie alternatyw wielokrotnego użytku. Niedopełnienie któregokolwiek z nich może skutkować karą administracyjną.
O autorze
Redakcja RejestracjaBDO
Zespół ekspertów ds. BDO i środowiska
Specjaliści rejestracji, ewidencji i sprawozdawczości BDO z wieloletnim doświadczeniem. Tworzymy praktyczne poradniki o obowiązkach środowiskowych polskich przedsiębiorców.
BDO · KOBiZE · ISO 14001Weryfikacja merytorycznaWeryfikacja: lipiec 2026
