Import samochodów a obowiązki BDO — co musi wiedzieć branża motoryzacyjna

Firma zajmująca się importem lub handlem samochodami podlega BDO wtedy, gdy wprowadza pojazdy na rynek krajowy (co wiąże się z opłatą produktową) albo wytwarza odpady związane z demontażem lub naprawą pojazdów niesprawnych. Zakres obowiązków zależy od modelu działalności — inaczej wygląda sytuacja komisu sprzedającego sprawne auta, a inaczej firmy prowadzącej import wraków lub demontaż.

Kto z branży motoryzacyjnej musi się zarejestrować w BDO?

Obowiązek wpisu do Bazy Danych o Odpadach (BDO) dotyczy firm z branży importu i handlu samochodami w kilku sytuacjach:

• Import pojazdów z zagranicy w celu wprowadzenia ich na polski rynek — firma może podlegać obowiązkom związanym z opłatą produktową za pojazdy, ponieważ to importer odpowiada za pokrycie kosztów przyszłego zagospodarowania odpadów powstałych z pojazdu po zakończeniu jego eksploatacji.
• Prowadzenie działalności związanej z demontażem pojazdów niesprawnych (np. import wraków, auta powypadkowe do rozbiórki) — firma wytwarza odpady (oleje, akumulatory, płyny eksploatacyjne, elementy z metali, plastiku i gumy), które musi ewidencjonować w dziale „wytwórca odpadów”.
• Sprzedaż części pochodzących z demontażu — jeśli firma prowadzi punkt zbierania odpadów w postaci części samochodowych, dotyczy jej dodatkowy dział rejestru dla zbierających odpady.
• Transport odpadów powstałych z pojazdów (np. przewóz zużytych akumulatorów, olejów) do innego podmiotu — wymaga wpisu w dziale transportującego odpady.

Klasyczny komis samochodowy, który jedynie kupuje i sprzedaje sprawne, zarejestrowane pojazdy bez prowadzenia demontażu czy importu w rozumieniu wprowadzenia na rynek, w wielu przypadkach nie generuje obowiązku wpisu do BDO z tytułu samego handlu — obowiązek pojawia się w momencie, gdy firma zaczyna zajmować się importem, demontażem lub gospodarowaniem odpadami powstałymi z pojazdów. Każdy przypadek warto zweryfikować indywidualnie, bo próg i mechanizm zależy od konkretnego modelu działalności.

Jak działa opłata produktowa za wprowadzane na rynek pojazdy?

Mechanizm opłaty produktowej dla pojazdów działa na podobnej zasadzie jak dla innych produktów objętych rozszerzoną odpowiedzialnością producenta — importer lub producent wprowadzający pojazd na rynek krajowy odpowiada finansowo za przyszłe zagospodarowanie odpadów, które powstaną z tego pojazdu po zakończeniu jego użytkowania (np. elementy nienadające się do ponownego użycia po demontażu). W praktyce oznacza to, że firma importująca pojazdy musi rozliczać się z tego tytułu w ramach sprawozdawczości BDO, a wysokość i szczegółowe zasady naliczania opłaty produktowej za pojazdy warto zweryfikować bezpośrednio z aktualnym rozporządzeniem lub u doradcy środowiskowego — stawki bywają aktualizowane, więc nie warto opierać się na nieaktualnych danych.

Jakie odpady powstają przy imporcie i demontażu pojazdów?

Firmy prowadzące demontaż lub przygotowanie do sprzedaży pojazdów niesprawnych generują typowe odpady z branży motoryzacyjnej, które podlegają obowiązkowej ewidencji w BDO:

Każdy z tych odpadów wymaga przypisania odpowiedniego kodu odpadu i wpisania go do ewidencji BDO, analogicznie do zasad opisanych w naszym przewodniku po rejestracji firmy w bazie BDO online.

Jakie kary grożą firmie motoryzacyjnej za brak wpisu do BDO?

Prowadzenie działalności podlegającej wpisowi bez rejestracji w BDO podlega karze administracyjnej na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy o odpadach — od 1 000 do 1 000 000 zł, nakładanej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Dodatkowo, jeśli firma wystawia faktury bez numeru BDO tam, gdzie jest to wymagane, grozi jej kara do 1 000 000 zł na podstawie art. 67 ust. 3 ustawy. W branży motoryzacyjnej kontrole WIOŚ często obejmują firmy prowadzące demontaż i skup pojazdów, ponieważ to tam najczęściej dochodzi do nieprawidłowego gospodarowania odpadami niebezpiecznymi (oleje, akumulatory).